ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

Health Insurance Schemes and Dental Health Care Utilization in Thai Working-Age Population

หน่วยงาน สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : Health Insurance Schemes and Dental Health Care Utilization in Thai Working-Age Population , หลักประกันสุขภาพกับการใช้บริการสุขภาพช่องปากในวัยทำงาน
นักวิจัย : Wararat Jaichuen , วรารัตน์ ใจชื่น
คำค้น : การใช้บริการรักษาพยาบาล , การเข้าถึงบริการสุขภาพ , สุขภาพช่องปาก , Health Insurance , Dental , oral health care , หลักประกันสุขภาพ
หน่วยงาน : สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2559
อ้างอิง : วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข 10,1 (ม.ค.-มี.ค. 2559) : 3-16 , 0858-9437 , http://hdl.handle.net/11228/4408
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข

This descriptive study aimed to know the situation and pattern of dental health care utilization in Thai working-age population related to health insurance coverage. Data of population aged 15-59 years were selected from the Health and Welfare Surveys 2009-2013. Descriptive statistics were used in terms of percentage and rate. Results showed that in 2013 dental health care utilization rate was very low despite all of population had health insurance coverage. Population in Universal Coverage Scheme always had lowest utilization rate. Female, urbanites and graduated adults were high utilization rate groups while people in the central and north-eastern regions were low utilization rate groups. Self-employed, family business and private employees always had low utilization rates too. Most utilization was for basic dental care in the one to one ratio of public and private health care services. Private dental clinics were the most popular. The utilization with insurance cover ranged between 57.1%-70.0% of each health insurance scheme. Main reasons of service utilization without using their insurance cover were “long waiting”, “limited service time” and “limited insurance benefit”. Unmet rates were 1.0% in 2011 and 1.1% in 2013. Main unmet reasons were “time constraint”, “unable to pay for service”, “long waiting” and “others such as fear”. The results from this study suggest that the dental health care service be developed to match needs of the working-age populations. The regulation system for private dental clinic should be standardized. Competency of dental staff on each service level should be reviewed and updated. Other dental health aspects should be researched as well.

การวิจัยเชิงพรรณนานี้ต้องการศึกษาสถานการณ์และรูปแบบการใช้บริการสุขภาพช่องปากของวัยทำงาน (15-59 ปี) ตามกลุ่มสิทธิประกันสุขภาพภาครัฐต่างๆ ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการเพิ่มการเข้าถึงบริการสุขภาพตามความจำเป็น ใช้ข้อมูลจากการสำรวจอนามัยและสวัสดิการ พ.ศ. 2552-2556 ด้านการใช้บริการทันตกรรม เฉพาะกลุ่มอายุ 15-59 ปี โดยไม่รวมผู้ที่กำลังศึกษาอยู่ในสถาบันการศึกษาและผู้ไม่ทราบว่ามีงานทำหรือไม่ ซึ่งสำนักงานสถิติแห่งชาติถ่วงน้ำหนักเป็นภาพประชากรประเทศจำนวน 34.86, 35.65 และ 35.67 ล้านคน ในปี 2552, 2554 และ 2556 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา พบว่าในปี 2556 ร้อยละ 98.9 ของกลุ่มวัยนี้มีความคุ้มครองด้านสุขภาพ ในภาพรวมอัตราการใช้บริการในปี 2554 เพิ่มขึ้นจากปี 2552 แต่ลดลงในปี 2556 เป็น 9.0 คนต่อร้อยประชากร ผู้มีสิทธิหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้ามีอัตราการใช้บริการต่ำที่สุดมาโดยตลอด เพศหญิง ผู้ที่อยู่เขตเมือง และผู้ที่มีการศึกษาสูงกว่าเป็นกลุ่มที่มีอัตราการใช้บริการมากกว่า ขณะที่ผู้มีภูมิลำเนาในภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ผู้ทำงานธุรกิจส่วนตัว ธุรกิจครัวเรือน และลูกจ้างเอกชน มีอัตราการใช้บริการต่ำในทุกปีสำรวจ การใช้บริการส่วนใหญ่เป็นงานทันตกรรมชนิดพื้นฐาน ซึ่งเกิดที่หน่วยบริการภาครัฐและเอกชนในสัดส่วนครึ่งต่อครึ่ง คลินิกเอกชนเป็นหน่วยบริการที่มีการใช้บริการมากที่สุดทั้งงานทันตกรรมพื้นฐานและซับซ้อน การใช้สิทธิเมื่อใช้บริการอยู่ในช่วงร้อยละ 57.1 - 70.0 โดยสิทธิสวัสดิการข้าราชการมีอัตราการใช้สิทธิมากที่สุด สาเหตุหลักของการไม่ใช้สิทธิ คือ รอคอยนาน เวลาเปิดบริการมีจำกัด และสิทธิประโยชน์มีจำกัด อัตราการไม่ใช้บริการในยามจำเป็นในปี 2554 และปี 2556 คือ 1.0 และ 1.1 คนต่อร้อยประชากรตามลำดับ ด้วยสาเหตุหลัก คือ ไม่มีเวลาไปรับการรักษา ไม่มีเงินจ่ายค่ารักษาพยาบาล คิวยาว/รอนาน และสาเหตุอื่นๆ เช่น กลัวเจ็บ หน่วยบริการจึงควรพัฒนารูปแบบการจัดบริการที่เอื้อต่อผู้ใช้บริการ สำหรับส่วนกลางควรพัฒนาระบบควบคุมมาตรฐานหน่วยบริการทันตกรรมภาคเอกชน พัฒนานโยบายการส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพในวัยทำงาน รวมทั้งพิจารณาปรับสมรรถนะของทันตบุคลากรแต่ละระดับให้เหมาะสมตามความต้องการของผู้รับบริการ ทั้งนี้ ควรมีการศึกษาในแง่มุมอื่นเพื่อให้มีข้อมูลเชิงประจักษ์เพิ่มเติมด้วย

บรรณานุกรม :
Wararat Jaichuen , วรารัตน์ ใจชื่น . (2559). Health Insurance Schemes and Dental Health Care Utilization in Thai Working-Age Population.
    นนทบุรี : สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.
Wararat Jaichuen , วรารัตน์ ใจชื่น . 2559. "Health Insurance Schemes and Dental Health Care Utilization in Thai Working-Age Population".
    นนทบุรี : สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.
Wararat Jaichuen , วรารัตน์ ใจชื่น . "Health Insurance Schemes and Dental Health Care Utilization in Thai Working-Age Population."
    นนทบุรี : สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข, 2559. Print.
Wararat Jaichuen , วรารัตน์ ใจชื่น . Health Insurance Schemes and Dental Health Care Utilization in Thai Working-Age Population. นนทบุรี : สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2559.