ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมคุณภาพดีเพื่อเป็นทางเลือกใหม่ให้ชาวนารอบเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ (ระยะที่ 2)

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมคุณภาพดีเพื่อเป็นทางเลือกใหม่ให้ชาวนารอบเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ (ระยะที่ 2)
นักวิจัย : สุรพงษ์ สาคะรัง
คำค้น : การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว , ข้าว , ข้าวหอมมะลิ , ภูเขียว , เมล็ดพันธุ์ข้าว
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2554
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG4920012 , http://research.trf.or.th/node/5080
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

โครงการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมคุณภาพดีพันธุ์ข้าวเจ้าขาวดอกมะลิ 105 และพันธุ์ข้าวเหนียว กข 6 เริ่มดำเนินโครงการเมื่อปี พ.ศ. 2548 สำหรับเกษตรกรรอบเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ มีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อแนะนำให้เกษตรกรรู้จักวิธีพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตและการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมคุณภาพดี เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและคุณภาพของผลผลิตให้แก่เกษตรกร การนำเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมใหม่ไม่ไวแสง IR 77924-62-71-1-1-2 ไปแนะนำให้เกษตรกรปลูกและผลิตเมล็ดพันธุ์จำหน่าย เพื่อพัฒนาวิธีผลิตปุ๋ยอินทรีย์โดยใช้วัสดุในท้องถิ่น เช่น มูลสัตว์ แกลบ และฟางข้าว ส่งเสริมให้เกษตรกรนำไปใช้ทำนาเพื่อลดต้นทุนการผลิต เพิ่มผลผลิต เพิ่มมูลค่าและรักษาสิ่งแวดล้อม อีกทั้งเพื่อสร้างเครือข่ายองค์กรเกษตรกรให้เข้มแข็งซึ่งจะนำไปสู่การเพิ่มรายได้และมีการต่อรองดีขึ้น โดยเริ่มโครงการตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2548 ในพื้นที่อำเภอเกษตรสมบูรณ์ อำเภอหนองบัวแดงและอำเภอคอนสาร จังหวัดชัยภูมิรวมทั้งหมด 28 แปลง ใช้วิธีปลูกเป็นแถวระยะปลูก 25 x 25 เซนติเมตร ในการเปรียบเทียบกับวิธีปลูกในแปลงนาของเกษตรกร พันธุ์ข้าวที่ใช้ในงานทดลองคือ ข้าวเจ้าขาวดอกมะลิ105 และข้าวเหนียว กข 6 ซึ่งเป็นพันธุ์รับรองของกรมวิชาการเกษตร จากผลการทดลองพบว่าผลผลิตสูงสุดได้จากการปลูกเป็นแถว คือพันธุ์ข้าวเจ้าขาวดอกมะลิ 105 ให้ผลผลิต 713 กิโลกรัมต่อไร่และแปลงทดลองอีกหลายแปลงให้ผลผลิตสูงกว่า 500 กก./ไร่ พันธุ์ข้าวเจ้าขาวดอกมะลิ 105 ปลูกในภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้ผลผลิตเฉลี่ย 316 กก./ไร่(เอกสารอ้างอิง 2) และผลผลิตข้าวเหนียว กข 6 จากแปลงทดลองให้ผลผลิตเฉลี่ย 548 กก./ไร่สูงกว่าแปลงเกษตรกรที่ผลิตได้เฉลี่ย 475 กก./ไร่ ด้านการศึกษาวิจัยได้ใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวที่ผลิตได้จากโครงการ ทดลองปลูกโดยวิธีการต่างๆ คือโรยเป็นแถว หว่านหยอดล้อจิกและปักดำ พบว่าการปลูกโดยวิธีโรยเป็นแถวให้ผลผลิตสูงสุดเป็นการเพิ่มปริมาณและคุณภาพข้าวหอม เมล็ดพันธุ์ที่ได้จากแปลงทดลองผ่านการวิเคราะห์คุณภาพเมล็ดพันธุ์จากศูนย์ขยายพันธุ์พืช กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และได้นำเมล็ดพันธุ์ดีที่ได้นี้ขยายถึงมือเกษตรกรในจังหวัดชัยภูมิ จังหวัดขอนแก่น จังหวัดศรีสะเกษ จังหวัดอุบลราชธานี จังหวัดลพบุรีและจังหวัดสระบุรี ทำให้ผลการวิจัยและพัฒนาครั้งนี้ประสพความสำเร็จช่วยให้เกษตรกรในพื้นที่เป้าหมายรู้จักวิธีการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิต การเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมให้มีคุณภาพดีได้นานกว่าเดิม โครงการนี้ได้นำข้าวเจ้าหอมไม่ไวแสง IR 77924-62-71-1-1-2 หรือ กข 33 และข้าวเจ้าสุรินทร์ 1 เกษตรกรปลูกทดลองในฤดูแล้ง ปี 2549 และให้เกษตรกรรวมกลุ่มเตรียมเมล็ดพันธุ์เพื่อปลูกข้าวนาปรังในฤดูแล้งคราวต่อไป สามารถให้เกษตรกรพัฒนาวิธีการผลิตปุ๋ยอินทรีย์และมีความนิยมใช้ปุ๋ยอินทรีย์เพื่อปรับปรุงบำรุงดินให้ดีขึ้น ทำให้ต้นข้าวเจริญงอกงามดี แข็งแรง ให้ผลผลิตสูง ลดการใช้ปุ๋ยเคมีลง ช่วยฟื้นฟูสภาพดินและรักษาสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ให้ดีขึ้น อีกทั้งการสร้างเครือข่ายองค์กรเกษตรกรให้เข้มแข็งจะนำไปสู่การเพิ่มรายได้ลดรายจ่ายและจะช่วยเพิ่มอำนาจการต่อรองในเชิงธุรกิจดีขึ้น เกษตรกรสามารถต่อสู้กับความยากจนได้ด้วยตนเองและในที่สุดจะส่งผลให้ครอบครัวเกษตรกรโดยรอบป่ามีความเป็นอยู่ดีขึ้น สามารถลดการลักลอบเข้าไปเก็บหาของป่าและทำลายทรัพยากรธรรมชาติในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียวลงตามลำดับ

บรรณานุกรม :
สุรพงษ์ สาคะรัง . (2554). การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมคุณภาพดีเพื่อเป็นทางเลือกใหม่ให้ชาวนารอบเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ (ระยะที่ 2).
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สุรพงษ์ สาคะรัง . 2554. "การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมคุณภาพดีเพื่อเป็นทางเลือกใหม่ให้ชาวนารอบเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ (ระยะที่ 2)".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สุรพงษ์ สาคะรัง . "การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมคุณภาพดีเพื่อเป็นทางเลือกใหม่ให้ชาวนารอบเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ (ระยะที่ 2)."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2554. Print.
สุรพงษ์ สาคะรัง . การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวหอมคุณภาพดีเพื่อเป็นทางเลือกใหม่ให้ชาวนารอบเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ (ระยะที่ 2). กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2554.