ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

ลิเก:การอนุรักษ์ และพัฒนาตามมิติทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

หน่วยงาน กรมส่งเสริมวัฒนธรรม

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : ลิเก:การอนุรักษ์ และพัฒนาตามมิติทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
นักวิจัย : มณี เทพาชมภู
คำค้น : ลิเก , วัฒนธรรม , ภูมิปัญญา , ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
หน่วยงาน : กรมส่งเสริมวัฒนธรรม
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2553
อ้างอิง : http://research.culture.go.th/index.php/research/item/694-ct150.html
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การวิจัยเรื่อง ลิเก : การอนุรักษ์และพัฒนาตามมิติทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญา และปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความคลี่คลายเปลี่ยนแปลงองค์ความรู้ด้านภูมิปัญญาและภาพสะท้อนทางวัฒนธรรมที่ปรากฏอยู่ในการแสดงลิเก เพื่อเสนอแนวทางอนุรักษ์และพัฒนาการแสดงลิเกตามมิติทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญา และปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงวิธีดำเนินการใช้กระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพ นำเสนอผลการวิจัยด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า ภูมิปัญญาที่ปรากฏในการแสดงลิเกมี ๕ ด้าน ได้แก่ ภูมิปัญญาทางภาษา ภูมิปัญญาด้านนาฏศิลป์ ภูมิปัญญาด้านเพลงและดนตรี ภูมิปัญญาด้านการแต่งกาย แต่งหน้า และภูมิปัญญา ด้านเวทีฉาก แสงและเสียง ภูมิปัญญาดังกล่าวเกิดขึ้นจากการเรียนรู้การฝึกฝน การสั่งสมประสบการณ์ และถ่ายทอดสืบต่อกันมาโดยที่ยังคงรักษาภูมิปัญญาดั้งเดิมที่เห็นว่าดีงาม ถูกต้องเหมาะสมไว้ในขณะเดียวกันก็ได้มีการปรับเปลี่ยนพัฒนาภูมิปัญญาบางอย่างไปตามยุคสมัยและสภาพสังคมปัจจุบัน ทั้งนี้เพื่อสร้างความสนใจ ชวนให้ผู้ชมติดตามผลงานจนถึงนิยมชมชอบในศิลปะการแสดงลิเก และส่งเสริมสนับสนุนลิเกต่อไป ส่วนภาพสะท้อนทางวัฒนธรรมที่ปรากฏอยู่ในการแสดงลิเกแบ่งออกเป็น ๕ ประเภท ได้แก่ ขนบประเพณีค่านิยมและความเชื่อ การสะท้อนวิถีชีวิตความเป็นไทย การใช้ภาษา วรรณคดีและวรรณกรรม ศิลปกรรมด้านนาฏศิลป์ดนตรีจิตรกรรม และการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม สิ่งเหล่านี้ได้สืบทอดจากอดีตสู่ปัจจุบันอย่างไม่เปลี่ยนแปลงเพราะถือว่าเป็นเอกลักษณ์ของลิเกที่ต้องรักษาไว้ขณะเดียวกันก็มีวัฒนธรรมบางส่วนที่ได้สร้างสรรค์ขึ้นใหม่ตามยุคตามสมัย รูปแบบการอนุรักษ์และเผยแพร่การแสดงลิเกในปัจจุบัน ได้แก่ ลิเกงานหา ลิเกวิก ลิเกวิทยุ ลิเกในโทรทัศน์ ลิเกในสื่อสิ่งพิมพ์ ลิเกในสื่ออินเทอร์เน็ต ลิเกในแผ่นซีดีลิเกในสถานศึกษา การประกวดลิเกและการประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติ ในด้านการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้นั้น ลิเกสามารถปฏิบัติตนตามหลักความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัวได้อย่างเหมาะสม ชี้ให้เห็นว่าอาชีพลิเกก็สามารถดำรงชีวิตอยู่อย่างมีความสุขในสังคมได้เช่นเดียวกับอาชีพอื่น แนวทางในการอนุรักษ์และพัฒนาลิเกมีองค์ประกอบสำคัญ ๓ ส่วนได้แก่ คณะลิเก ประชาชนทั่วไป และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งการอนุรักษ์และพัฒนาส่วนใหญ่เป็นเรื่องของคณะลิเกที่จะรักษาคุณภาพและพัฒนาตนเองในด้านต่าง ๆ สำหรับประชาชนนั้นมีส่วนช่วยสนับสนุนโดยการจัดหาลิเกไปแสดงในงานและให้ความสนใจชมการแสดงลิเกให้มากขึ้น ส่วนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรส่งเสริมสนับสนุนในด้านงบประมาณและเปิดโอกาสให้คณะลิเกได้นำเสนอผลงานเผยแพร่สู่ประชาชนอย่างกว้างขวางในรูปแบบต่าง ๆ ถ้าทุกฝ่ายให้ความร่วมมือกันอย่างเต็มที่ก็จะทำให้ลิเกคงอยู่คู่สังคมไทยตลอดไป

บรรณานุกรม :
มณี เทพาชมภู . (2553). ลิเก:การอนุรักษ์ และพัฒนาตามมิติทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง.
    กรุงเทพมหานคร : กรมส่งเสริมวัฒนธรรม.
มณี เทพาชมภู . 2553. "ลิเก:การอนุรักษ์ และพัฒนาตามมิติทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง".
    กรุงเทพมหานคร : กรมส่งเสริมวัฒนธรรม.
มณี เทพาชมภู . "ลิเก:การอนุรักษ์ และพัฒนาตามมิติทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง."
    กรุงเทพมหานคร : กรมส่งเสริมวัฒนธรรม, 2553. Print.
มณี เทพาชมภู . ลิเก:การอนุรักษ์ และพัฒนาตามมิติทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพมหานคร : กรมส่งเสริมวัฒนธรรม; 2553.