ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

ดัชนีบ่งชี้ด้านฟีโนไทป์ของพันธุ์ข้าวที่มีศักยภาพในการทนทานต่อความเค็ม

หน่วยงาน สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : ดัชนีบ่งชี้ด้านฟีโนไทป์ของพันธุ์ข้าวที่มีศักยภาพในการทนทานต่อความเค็ม
นักวิจัย : เฉลิมพล เกิดมณี , Chalermpol Kirdmanee
คำค้น : Biological sciences , P-00-20010 , Phenotype , Plant biotechnology , Plant biotechnology and related agricultural science , Rice , Salt-tolerant crops , Soils, Salts in , การทนเค็ม , ข้าว , ข้าวทนเค็ม , ดินเค็ม , ฟีโนไทป์ , ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ , สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา
หน่วยงาน : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2552
อ้างอิง : http://www.nstda.or.th/thairesearch/node/3142
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

ดินเค็มและการแพร่กระจายของดินเค็มในภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นสาเหตุสำคัญของการให้ผลผลิตต่ำหรือไม่ให้ผลผลิตของข้าวที่ปลูกบนพื้นที่ดินเค็ม จึงมีความจำเป็นเร่งด่วนในการพัฒนาสายพันธุ์ข้าวทนเค็มที่มีศักยภาพในการเจริญและให้ผลผลิตที่สูงขึ้นในโครงการพัฒนาพันธุ์ข้าวหอมทนเค็มสายพันธุ์แท้โดยการใช้การเพาะเลี้ยงอับละอองเกสร ซึ่งได้รับทุนสนับสนุนการวิจัยจากศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ โดยทำการปรับปรุงพันธุ์ข้าวให้มีความทนเค็มโดยการถ่ายทอดผ่านวิธีการผสมพันธุ์ปกติ (conventional breeding) ระหว่างข้าวพันธุ์หอมจันทร์ผสมกับข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 ซึ่งข้าวพันธุ์หอมจันทร์ได้จากการคัดพันธุ์ข้าวหอมพันธุ์ไทย 230 สายพันธุ์ จากชุดโครงการการศึกษาระบบทางสรีรวิทยาและชีวเคมีข้าวพันธุ์ทนเค็มที่มีระดับความสามารถทนเค็ม 342 มิลลิโมลาร์ (2% NaCl) ในสภาพปลอดเชื้อภายใต้ระบบการควบคุมสภาพแวดล้อม และได้ทำการปลูกทดสอบการให้ผลผลิตบนพื้นที่ดินเค็ม ที่มีค่าความเค็มในระดับ 85-256 มิลลิโมลาร์ (0.5-1.5% NaCl) ณ อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา ข้าวหอมจันทร์สามารถให้ผลผลิต 516 กิโลกรัมต่อไร่ ข้อจำกัดที่สำคัญของการพัฒนาพันธุ์ข้าวและการศึกษาวิจัยพันธุ์ข้าวทนเค็มในสภาพแปลงปลูกพื้นที่ดินเค็มที่มีความผันแปรของปัจจัยด้านสภาวะแวดล้อม ส่งผลให้ข้าวแสดงลักษณะทางฟีโนไทป์หรือระดับความสามารถทนเค็มที่แตกต่างกัน ซึ่งเป็นข้อจำกัดของการพัฒนาพันธุ์ข้าวทนเค็มและการศึกษากลไกการทนเค็มบน สภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน จึงมีโอกาสผิดพลาดสูง และมีการลงทุนที่สูง ดังนั้นทางโครงการจึงได้พัฒนาระบบการควบคุมสภาพแวดล้อม เพื่อใช้ในการพัฒนาพันธุ์ข้าวตามโครงการพัฒนาพันธุ์ข้าวหอมทนเค็มสายพันธุ์แท้โดยการใช้การเพาะเลี้ยงอับละอองเกสร และในโครงการวิจัยนี้ได้พัฒนาพันธุ์ข้าวลูกผสมหอมจันทร์ผสมกับปทุมธานี 1 (F1) ที่ถูกนำมาสร้างเป็นสายพันธุ์บริสุทธิ์จากการเพาะเลี้ยงอับละอองเกสรจำนวน 256 สายพันธุ์ เพื่อใช้เป็นวัสดุในการศึกษาองค์ความรู้ด้านกลไกการทำงานของน้ำตาลในการ รักษาระดับ osmotic pressure ของรากและใบ ซึ่งส่งผลต่อศักยภาพการดูดน้ำของรากข้าว และกลไกการสังเคราะห์แสงที่เกี่ยวข้องกับ photosystem II ใน light reaction ซึ่งองค์ความรู้ด้านการสะสมน้ำตาลที่เกี่ยวข้องกับกลไกการต่อต้านกับความเค็มนี้จะทำให้มีความเข้าใจถึงกลไกการทนเค็ม การเจริญ และผลผลิตของข้าวในสภาพดินเค็ม องค์ความรู้ที่ได้รับจากการศึกษากลไกดังกล่าวจะถูกนำไปพัฒนาดัชนีบ่งชี้ด้านฟีโนไทป์ ในส่วนของเซลล์รากที่เป็นอวัยวะที่สัมผัสโดยตรงกับเกลือ ซึ่งการสะสมน้ำตาลในเซลล์รากข้าวป็นกลไกสำคัญที่มีศักยภาพในการใช้เป็นดัชนีบ่งชี้จำเพาะเจาะจงในด้านการรักษาศักยภาพการใช้น้ำในรากและส่งผลถึงการรักษา ศักยภาพการใช้น้ำของใบ โดยเฉพาะกลไกการแตกน้ำของ photosystem II ใน light reaction ของใบน้ำในต้นข้าวที่ทนเค็ม โดยผ่านกลไกการควบคุม osmoregulation โดยการสะสมน้ำตาล ทำให้ต้นข้าวมีการเจริญและการให้ผลผลิตในพื้นที่ดินเค็ม สายพันธุ์ข้าวทนเค็มและไม่ทนเค็มที่ได้จากการใช้ดัชนีบ่งชี้ทางฟีโนไทป์ จะถูกนำมาปลูกตรวจสอบในสภาพดินเค็มที่ระดับ 0.5-1.5 % เกลือ ณ อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา เพื่อตรวจสอบการเจริญและการให้ผลผลิต เพื่อยืนยันความแม่นยำ ของการใช้ดัชนีบ่งชี้ทางฟีโนไทป์ต่อความเค็มที่พัฒนาขึ้น องค์ความรู้ด้านกลไกการทนเค็มจะนำไปสู่ความเข้าใจดัชนีบ่งชี้ด้านฟีโนไทป์ ที่จะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาพันธุ์ข้าวทนเค็มและเป็นต้นแบบการศึกษาการตอบ สนอง การแสดงออกทางฟีโนไทป์ในระดับอาร์เอ็นเอ และปริมาณ soluble sugar ที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลง osmoregulation ในส่วนของรากและใบ ส่งผลถึงการสังเคราะห์แสงและการเจริญ ภายใต้การควบคุมสภาพแวดล้อม ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการศึกษาลักษณะการแสดงออกลักษณะอื่นๆ ในข้าว และในพืชอื่นๆ ต่อไป

บรรณานุกรม :
เฉลิมพล เกิดมณี , Chalermpol Kirdmanee . (2552). ดัชนีบ่งชี้ด้านฟีโนไทป์ของพันธุ์ข้าวที่มีศักยภาพในการทนทานต่อความเค็ม.
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
เฉลิมพล เกิดมณี , Chalermpol Kirdmanee . 2552. "ดัชนีบ่งชี้ด้านฟีโนไทป์ของพันธุ์ข้าวที่มีศักยภาพในการทนทานต่อความเค็ม".
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
เฉลิมพล เกิดมณี , Chalermpol Kirdmanee . "ดัชนีบ่งชี้ด้านฟีโนไทป์ของพันธุ์ข้าวที่มีศักยภาพในการทนทานต่อความเค็ม."
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, 2552. Print.
เฉลิมพล เกิดมณี , Chalermpol Kirdmanee . ดัชนีบ่งชี้ด้านฟีโนไทป์ของพันธุ์ข้าวที่มีศักยภาพในการทนทานต่อความเค็ม. ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ; 2552.