ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การหาตำแหน่งยีนควบคุมความต้านทานโรคไหม้และการนำมาใช้ในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมในประเทศไทย

หน่วยงาน สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การหาตำแหน่งยีนควบคุมความต้านทานโรคไหม้และการนำมาใช้ในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมในประเทศไทย
นักวิจัย : อภิชาติ วรรณวิจิตร , Apichart Vanavichit
คำค้น : 38 01 0149 , Biological sciences , Breeding , Leaf blight , Plant biotechnology and related agricultural science , Plant diseases , Plant genetics , Rice , การปรับปรุงพันธุ์ , ข้าว , ยีนต้านทานโรค , ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ , สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา , โรคพืช , โรคใบไหม้
หน่วยงาน : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2540
อ้างอิง : http://www.nstda.or.th/thairesearch/node/2695
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

เพื่อหาจำนวน ตำแหน่ง และ ผลกระทบของยีนต้านทานโรคใบไหม้ และไหม้คอรวงในข้าว จึงทำการศึกษาในประชากร Recombinant Inbred Line (RIL) จำนวน 141 สายพันธุ์ ที่ได้จากการผสมระหว่างข้าวพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 ซึ่งเป็นข้าวนาปี ไวต่อช่วงแสง และ อ่อนแอต่อโรคใบไหม้ และไหม้คอรวง กับพันธุ์ CT9993-5-10-M ซึ่งเป็นข้าวไร่ทนแล้งและต้านทานต่อโรคใบไหม้ และไหม้คอรวง ที่ได้รับการพัฒนาพันธุ์จาก CIAT โมเลกุลเครื่องหมายชนิด RFLP จำนวน 90 ชิ้น และSSLP จำนวน 30 ชิ้นถูกนำมาใช้สร้างแผนที่จีโนมขนาด 2,112 cM ในส่วนของการทดสอบความต้านทานโรคใบไหม้นั้นได้ทำการคัดเลือกสายพันธุ์เชื้อ ที่มีความรุนแรงในการเข้าทำลายจำนวน 15 สายพันธุ์ ซึ่งได้จากการรวบรวมจากนาข้าวทั้งในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มาทดสอบในห้องปฏิบัติการ เพื่อทำการปลูกเชื้อลงที่ใบโดยวิธีฉีด พ่น และทดสอบบนพื้นที่ที่มีการระบาดจริงที่สถานีทดลองข้าวอุบล ส่วนการทดสอบความต้านทานโรคไหม้คอรวงนั้น ใช้เชื้อสายพันธุ์ที่รุนแรงที่สุดคือ THL84 มาทดสอบในห้องปฏิบัติการ โดยทำการปลูกเชื้อลงที่คอรวงโดยวิธีฉีด และทำการทดสอบพื้นที่ที่มีการระบาดจริงที่แปลงวิจัยข้าวของ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ทำข้อมูลความต้านทานจากการปลูกเชื้อ 15 สายพันธุ์มาคำนวนหาค่า broad-spectrum index (BSI) ซึ่งเป็นตัวบ่งบอกความต้านทานแนวราบของข้าว การวิเคราะห์พบว่ามี QTL อย่างน้อย 2 ตำแหน่ง เป็นตัวกำหนดความต้านทานแแนวราบ บนโครโมโซมที่ 7 และ 9 ซึ่งมีตำแหน่งอยู่ใกล้กับยีนPi-I และ Pi-ta ที่มีผู้รายงานไว้แล้ว ผลของ QTL ต่อความต้านทานโรคใบไหม้ บนโครโมโซมที่ 7 นั้นสามารถตรวจพบได้ในสภาพการระบาดตามธรรมชาติที่สถานีทดลองข้าวอุบลอีกด้วย กรณีนี้ชี้ให้เห็นว่า BSI น่าจะเป็นตัวบ่งบอกถึงความยั่งยืนของยีนต้านทานชนิดนี้ในสภาพธรรมชาติ นอกจากนั้นยังพบ QTL จำนวนอย่างน้อย 4 ตำแหน่ง ที่อยู่บนโครโมโซม 4 5 6 และ 11 ซึ่งมีผลต่อความต้านทานจำเพาะต่อเชื้อบางสายพันธุ์เท่านั้น จากการสืบหาตำแหน่งของความต้านทานโรคไหม้คอรวง (neck blast) ในประชากรเดียวกันพบว่าตำแหน่งของ QTL แตกต่างไปจาก QTL ของความต้านทานโรคใบไหม้ และอยู่บนโครโมโซม 5 และ 6 ดังนั้นจึงชี้ให้เห็นว่าพื้นฐานของความต้านทานทั้งสองนั้นแตกต่างกัน และมีผลต่อความยุ่งยากในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 ให้ต้านทานต่อโรคทั้งสอง ผลจากความรู้เรื่องตำแหน่งของยีนดังกล่าว สามารถนำไปพัฒนาระบบการคัดเลือกพันธุ์โดยใช้โมเลกุลเครื่องหมาย ซึ่งหากสำเร็จย่อมทำให้คาดการได้ว่าการปรับปรุงพันธุ์ให้ข้าวต้านทานโรคไหม้ จะประสบความสำเร็จได้ในอนาคต

บรรณานุกรม :
อภิชาติ วรรณวิจิตร , Apichart Vanavichit . (2540). การหาตำแหน่งยีนควบคุมความต้านทานโรคไหม้และการนำมาใช้ในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมในประเทศไทย.
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
อภิชาติ วรรณวิจิตร , Apichart Vanavichit . 2540. "การหาตำแหน่งยีนควบคุมความต้านทานโรคไหม้และการนำมาใช้ในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมในประเทศไทย".
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
อภิชาติ วรรณวิจิตร , Apichart Vanavichit . "การหาตำแหน่งยีนควบคุมความต้านทานโรคไหม้และการนำมาใช้ในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมในประเทศไทย."
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, 2540. Print.
อภิชาติ วรรณวิจิตร , Apichart Vanavichit . การหาตำแหน่งยีนควบคุมความต้านทานโรคไหม้และการนำมาใช้ในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมในประเทศไทย. ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ; 2540.