ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การศึกษาความสัมพันธ์ของความแปรผัน Single Nucleotide Polymorphisms (SNP) และชุดความแปรผัน SNP Haplotype ของกลุ่มยีนที่เกี่ยวข้องกับภาวะดื้ออินซูลินในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ชาวไทย แบบ Multi-locus Analysis

หน่วยงาน สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การศึกษาความสัมพันธ์ของความแปรผัน Single Nucleotide Polymorphisms (SNP) และชุดความแปรผัน SNP Haplotype ของกลุ่มยีนที่เกี่ยวข้องกับภาวะดื้ออินซูลินในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ชาวไทย แบบ Multi-locus Analysis
นักวิจัย : ณัฐเชษฐ์ เปล่งวิทยา , Nattachet Plengvidhya
คำค้น : Biological sciences , BT-B-01-MG-14-4825 , Clinical medicine , Diabetes , Insulin , Medical genetics , Single nucleotide polymorphisms , ผู้ป่วย , พันธุกรรม , ยีน , ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ , สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์ , อินซูลิน , เบาหวาน
หน่วยงาน : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2551
อ้างอิง : http://www.nstda.or.th/thairesearch/node/2248
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

โรคเบาหวานเป็นปัญหาทางสาธารณะสุขที่สำคัญโรคหนึ่งของประเทศไทย จากข้อมูลทางระบาดวิทยาทำให้ทราบว่าอุบัติการณ์การเกิดโรคในประเทศไทยเพิ่ม มากขึ้นกว่าเท่าตัวในช่วงระยะ 10 ปีที่ผ่านมา การศึกษานี้มีขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์หลัก เพื่อศึกษาหาความผิดปกติทางพันธุกรรมที่อาจเป็นสาเหตุหรือเป็นปัจจัยเสี่ยง ต่อการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในคนไทย ปัจจัยเสี่ยงต่อความอ้วนและลักษณะทางคลินิกที่เป็นพื้นฐานของการเกิดโรคเบา หวาน และศึกษาหาความสัมพันธ์ของยีนที่เกี่ยวข้องกับภาวะดื้อยาแอสไพรินซึ่งเป็นยา ที่ใช้บ่อยในผู้ป่วยโรคเบาหวานเพื่อป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือด การศึกษานี้เป็นการศึกษาแบบ association study โดยเปรียบเทียบข้อมูลทางพันธุกรรมระหว่างผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในประชากรไทย และอาสาสมัครปกติ โดยการหาความแปรผัน (SNPs) และชุดของความแปรผันของยีน (SNP-Haplotype) ของยีนมาเปรียบเทียบระหว่างสองกลุ่มการศึกษาและตรวจสอบหาความสัมพันธ์ร่วม กับลักษณะทางคลินิกของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ตลอดจนความผิดปกติทาง Metabolic Syndrome ในการศึกษานี้คณะผู้วิจัยได้ศึกษาความแปรผันของยีนที่น่าจะก่อโรคเบาหวาน ณ รพ.ศิริราช โดยนพ.ณัฐเชษฐ์ เปล่งวิทยา เป็นหัวหน้าโครงการย่อยที่ 1 และรพ.รามาธิบดี โดยพญ.วัลยา จงเจริญประเสริฐ เป็นหัวหน้าโครงการย่อยที่ 2 โครงการย่อยที่ 1 เป็นการศึกษาทาง genetics ของยีน Visfatin, Vaspin และ PAX4 ในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โดยสองยีนแรกเป็นโปรตีนที่สร้างมาจากเซลล์ไขมันซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวกับการ รักษาสมดุลย์ของระดับน้ำตาลกลูโคสในร่างกาย และยีน PAX4 ซึ่งเกี่ยวข้องกับการควบคุมการพัฒนาของเบต้าเซลล์ของตับอ่อน ผลการศึกษาโดย ใช้ tagSNPs จำนวน 21 SNPs มาทำการศึกษาในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 270 คน และอาสาสมัครปกติ จำนวน 212 คน ด้วยวิธีตัดเอ็นไซม์จำเพาะพบว่า tagSNPs rs3736804 ของยีน Vaspin และ rs2233580 ของยีน PAX4 มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ odds ratios (ORs) สำหรับอัลลีลชนิดที่พบน้อยมีค่าเท่ากับ 0.66 (95% CI 0.44-0.97, P = 0.035) และ 1.96 (1.15-3.36, P = 0.013) ตามลำดับ นอกจากนี้ยังพบว่า tagSNPs rs6575439, rs11160187 และ rs1951007 ของยีน Vaspin มีความสัมพันธ์กับดัชนีมวลกาย (BMI) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในอาสาสมัครปกติ (P = 0.047, 0.042 และ 0.037 ตามลำดับ) ในขณะที่ tagSNPs rs7158068 และ rs3736804 มีความสัมพันธ์กับดัชนีมวลกายในกลุ่มผู้ป่วย (P = 0.045 และ 0.029 ตามลำดับ) นอกจากนี้ยังพบว่า tagSNPs rs712701 ของยีน PAX4 มีความสัมพันธ์กับดัชนีมวลกาย (P = 0.002), รอบเอว (P = 0.016) ในอาสาสมัครปกติ และ total cholesterol (P = 0.010), LDL-cholesterol (P = 0.006) ในกลุ่มผู้ป่วย การศึกษาไม่พบความสัมพันธ์ระหว่าง tagSNPs ของยีน Visfatin กับโรคเบาหวานชนิดที่ 2 แต่พบว่า haplotype ที่ประกอบด้วยอัลลีลที่พบน้อย 8 อัลลีล มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับ diastolic blood pressure ในกลุ่มอาสาสมัครปกติ ส่วนโครงการย่อยที่ 2 เป็นศึกษายีน 2 กลุ่ม โดยกลุ่มแรกเป็นยีนที่เกี่ยวข้องกับภาวะดื้อต่ออินซูลินได้แก่ ยีน PDK1, PPARGC1A, PPARGC1B, PRKAG3. PIK3R1, และ RBP4 และกลุ่มที่ 2 เป็นการศึกษายีนที่มีผู้ศึกษาแล้วจากข้อมูลการตรวจสอบยีนทั้งจีโนมมนุษย์ใน วารสารต่างประเทศ 3 ยีนได้แก่ KCNJ11, TCF7L2 และ SLC30A8 สำหรับการศึกษาความแปรผันของยีนที่เกี่ยวข้องกับยาแอสไพรินในผู้ป่วยโรคเบา หวาน คณะผู้วิจัยได้ทำการตรวจสอบความแปรผันของยีน 3 ยีน ที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของเกล็ดเลือด ได้แก่ P2YI, GP1BA, TBXA2R ผลการศึกษาจากผู้เข้าร่วมการศึกษาในกลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวาน 212 คนและกลุ่มควบคุม 206 พบมีแนวโน้มความสัมพันธ์ของความแปรผันของ rs13376835 ใน ยีน RBP4 กับการเกิดโรคเบาหวาน risk ratio=0.82 (95% CI; 0.64-1.04, p=0.06). นอกจากนี้ยังพบความสัมพันธ์ของ rs13376835 ในยีน RBP4 และ BMI และ waist circumference ด้วย และยังพบว่ามีความสัมพันธ์ของการเกิดโรคเบาหวานกับยีนที่เกี่ยวข้องกับการ หลั่งอินซูลินของเบต้าเซลล์ได้แก่ rs7903146 ในยีน TCF7L2 และ rs13266634 ในยีน SLC30A8 อย่างมีนัยสำคัญด้วย risk ration=1.24 (95%CI; 1.08-1.41, p=0.002) สำหรับ rs7903146 และ 1.14 (95%CI; 1.03-1.27, p=0.009) สำหรับ rs13266634 ในส่วน pharmacogenetic study ของยาแอสไพริน ได้ผู้เข้าร่วมวิจัย 97 คน พบมีผู้ที่ดื้อต่อยาแอสไพริน 6.6% และพบว่าการดื้อต่อยาแอสไพรินสัมพันธ์กับระดับ hematocrit ที่สูงขึ้นในเพศชาย, ค่า waist to hip ratio ที่มากขึ้น และความแปรผันของ rs4523 ในยีน TBXA2R กับทั้งจากกลุ่มที่ดื้อยาด้วยเกณฑ์การวินิจฉัยของการวัด platelet aggregation test ด้วย adenosine diphosphate (ADP) หรือ Arachidonic acid (AA) ประโยชน์ที่ได้จากการศึกษาความสัมพันธ์ของความแปรผันและชุดความแปรผัน Single Nucleotide Polymorphisms (SNP) Haplotype ของกลุ่มยีนที่เกี่ยวข้องกับภาวะดื้ออินซูลินในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ชาวไทย แบบ Multi-locus analysis นี้ ทำให้ทราบความแปรผันทางพันธุกรรมที่อาจเป็นสาเหตุของโรคเบาหวานในคนไทย และเป็นองก์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในคนไทย และเอเซียซึ่งแตกต่างไปจากประชากรกลุ่มอื่นโดยเฉพาะ Caucasian และยังอาจนำผลการศึกษามาผลิตเครื่องมือคัดกรองยีนเพื่อตรวจสอบเครือญาติ และ บุคคลที่เสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวาน นำไปสู่การศึกษาถึงกลไกการเกิดโรคเบาหวานในคนไทย นอกจากนี้ยังเป็นพื้นฐานในการศึกษาผลของ SNPs ต่อการสร้างและการทำงานของโปรตีนของยีนดังกล่าว เพื่อประโยชน์การนำเอาการตรวจวัดโปรตีนมาใช้เป็น biomarker เพื่อหาความเสี่ยงต่อการเกิดโรค ตลอดจนการศึกษา Pharmacogenetic study เปรียบเทียบความผันแปรของของยีนที่เกี่ยวข้องกับการออกฤทธิ์ของยาแอสไพริน และการตอบสนองต่อยานำไปสู่การเลือกใช้อย่างอย่างเหมาะสมสำหรับผู้ป่วยเพื่อ ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

บรรณานุกรม :
ณัฐเชษฐ์ เปล่งวิทยา , Nattachet Plengvidhya . (2551). การศึกษาความสัมพันธ์ของความแปรผัน Single Nucleotide Polymorphisms (SNP) และชุดความแปรผัน SNP Haplotype ของกลุ่มยีนที่เกี่ยวข้องกับภาวะดื้ออินซูลินในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ชาวไทย แบบ Multi-locus Analysis.
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
ณัฐเชษฐ์ เปล่งวิทยา , Nattachet Plengvidhya . 2551. "การศึกษาความสัมพันธ์ของความแปรผัน Single Nucleotide Polymorphisms (SNP) และชุดความแปรผัน SNP Haplotype ของกลุ่มยีนที่เกี่ยวข้องกับภาวะดื้ออินซูลินในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ชาวไทย แบบ Multi-locus Analysis".
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
ณัฐเชษฐ์ เปล่งวิทยา , Nattachet Plengvidhya . "การศึกษาความสัมพันธ์ของความแปรผัน Single Nucleotide Polymorphisms (SNP) และชุดความแปรผัน SNP Haplotype ของกลุ่มยีนที่เกี่ยวข้องกับภาวะดื้ออินซูลินในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ชาวไทย แบบ Multi-locus Analysis."
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, 2551. Print.
ณัฐเชษฐ์ เปล่งวิทยา , Nattachet Plengvidhya . การศึกษาความสัมพันธ์ของความแปรผัน Single Nucleotide Polymorphisms (SNP) และชุดความแปรผัน SNP Haplotype ของกลุ่มยีนที่เกี่ยวข้องกับภาวะดื้ออินซูลินในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ชาวไทย แบบ Multi-locus Analysis. ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ; 2551.