ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การพัฒนาเทคโนโลยีการหมักและรูปแบบของเชื้อรา Hirsutella thompsonii var. synnematosa เพื่อใช้ควบคุมไรศัตรูพืชในประเทศไทย

หน่วยงาน สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การพัฒนาเทคโนโลยีการหมักและรูปแบบของเชื้อรา Hirsutella thompsonii var. synnematosa เพื่อใช้ควบคุมไรศัตรูพืชในประเทศไทย
นักวิจัย : อังศุมาลย์ จันทราปัตย์ , Angsumarn Chandrapatya
คำค้น : 37 04 0135 , Biological sciences , Fermentation , Hirsutella thompsonii var. synnematosa , Mites , Plant biochemistry , Plant biotechnology and related agricultural science , การหมัก , ศัตรูพืช , ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ , สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา , เชื้อรา , ไร
หน่วยงาน : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2540
อ้างอิง : http://www.nstda.or.th/thairesearch/node/2116
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

Hirsutella thompsonii var. synnemotosa เป็นศัตรูธรรมชาติที่สำคัญของไรศัตรูพืชหลายชนิด โดยเฉพาะไรในวงศ์ Eriophyidae เชื้อราชนิดราชนิดนี้สามารถนำมาขยายพันธุ์ให้มีปริมาณในห้องปฏิบัติการ โดยเจริญเติบโตได้ดีบนวุ้นอาหาร, เมล็ดธัญพืชและอาหารเหลวได้ดี และสามารถชักนำให้ไรสี่ขาหลายชนิดเป็นโรคได้ เชื้อรา H. thompsonii var. synnemotosa เจริญเติบโตได้ดีบนอาหารธรรมชาติหลายชนิด เช่น ข้าว ปลายข้าว ข้าวโพดบดหยาบและข้าวซ้อมมือ ทั้งนี้ปลายข้าวเป็นอาหารที่เหมาะสมที่สุดเนื่องจากมีราคาถูกและให้ปริมาณ CFU ค่อนข้างสูง (5.17x106 CFU/กรัม) อุณหภูมิที่เหมาะสมสำหรับการเลี้ยงเชื้อราชนิดนี้อยู่ระหว่าง 25-30 องศาเซลเซียส รูปแบบของเชื้อราที่เหมาะสมสำหรับนำไปใช้ในสภาพไร่คือรูปผง ซึ่งได้จากการนำมวลชีวภาพสดผสมสารพาคือแป้งมัน ในอัตราส่วนมวลชีวภาพสด : สารพา = 1 : 2 โดยน้ำหนัก การผสมสารพาจะทำให้ปริมาณ CFU ลดลงประมาณ 5-6 เท่า การบดมวลชีวภาพสดให้ละเอียดก่อนผสมกับสารพา จะช่วยให้ปริมาณ CFU ของมวลชีวภาพตากแห้งสูงขึ้นประมาณ 2-3 เท่า อัตราความเข้มข้นของผงเชื้อที่เหมาะสมกับการนำไปใช้ในสภาพไร่อยู่ระหว่าง 2 - 4 % ก่อนฉีดพ่นมวลชีวภาพควรผสมสารจับใบ เช่น คอนโปเน้นท์ บี, ยูนิโซลหรือไตรตันซีเอส 7 ประมาณ 15 นาที เพื่อช่วยเพิ่มปริมาณ CFU ของมวลชีวภาพให้สูงขึ้น การทดลองประสิทธิภาพของมวลชีวภาพจากอาหารธรรมชาติกับไรสนิมส้มที่จังหวัด ปทุมธานี โดยใช้มวลชีวภาพเข้มข้น 2-4% พบว่า ภายหลังการฉีดพ่น 10 วัน ไรสนิมส้มจะแสดงอาการเป็นโรคประมาณ 30-35% อัตราการเกิดโรคจะเพิ่มมากขึ้นจนถึง 83-86% ในเวลา 30 วันหลังการฉีดพ่น การเติมรำหยาบ ปุ๋ยหมักและวิตามินเซเว่นซีส์ ลงในปลายข้าวที่ใช้เลี้ยงเชื้อรา จะช่วยให้ปริมาณ CFU ของมวลชีวภาพสูงขึ้น แต่ไม่มีผลกระทบต่อประสิทธิภาพในการชักนำให้ไรศัตรูพืชเป็นโรค เชื้อรา H. thompsonii var. synnemotosa ขยายพันธุ์ได้ดีในอาหารเหลวสูตรมาตรฐาน ที่พัฒนาขึ้นมาเพื่อใช้เลี้ยงเชื้อ H. thompsonii var. thompsonii ระดับ pH ของอาหารที่เหมาะสมอยู่ระหว่าง 5.5-6.5 เชื้อราใช้เวลาในการเจริญเติบโต 4 วัน และให้ปริมาณของมวลชีวภาพอบแห้งประมาณ 14-20 กรัม/อาหาร 1 ลิตร การปรับแต่งสูตรอาหารเหลวเพื่อลดค่าใช้จ่ายโดยใช้สารอาหารอื่นๆ ทดแทน พบว่า สูตรอาหารที่ประกอบด้วยปลายข้าวป่น 2% + urea 0.25 กรัม/ลิตร + Baker yeast 15 กรัม/ลิตร + กากน้ำตาล 2% สามารถใช้เลี้ยงเชื้อราได้ดีในระดับ flask ขนาด 4 ลิตร โดยให้ปริมาณมวลชีวภาพสด 450 กรัม/อาหาร 2 ลิตร และมีปริมาณ CFU = 8.70x108 CFU/กรัม เมื่อนำมวลชีวภาพสดผสมกับแป้งมันหรือแป้งข้าวโพดในอัตรา 1:2 และนำไปตากแห้ง จะมีปริมาณ CFU = 1.81x107 และ 2.18x107 CFU/กรัม ตามลำดับ การทดสอบประสิทธิภาพของมวลชีวภาพ (ความเข้มข้น 10%) ที่ผลิตโดยใฃ้อาหารเหลวสูตรมาตรฐานใน flask ขนาด 4 ลิตรพบว่า มวลชีวภาพสดสามารถชักนำให้ไรสนิมส้มเกิดโรคสูงสุดคือ 85% มวลชีวภาพอบแห้งชักนำให้เกิดโรคได้รองลงมาคือ 64% ส่วนมวลชีวภาพที่ผสมแป้งมันหรือแป้งข้าวโพดในอัตราส่วนมวลชีวภาพสด : ????? = 1:3 โดยน้ำหนักจะทำให้ไรสนิมส้มเกิดโรคได้ 40-47% การศึกษาประสิทธิภาพในการก่อโรคของมวลชีวภาพอบแห้งอายุ 30 วันที่ได้จากเลี้ยงในอาหารดัดแปลง ซึ่งมีปลายข้าว 2%+urea+Baker yeast พบว่า มวลชีวภาพตากแห้งที่ระดับความเข้มข้น 1.5-2% ชักนำโรคในไรสนิมส้มได้ 33-34% ในขณะที่มวลชีวภาพผสมแป้งข้าวโพดและแป้งมันจะชักนำโรคได้ 27-28% และ 14-16% ที่ระดับความเข้มข้น 1.5-2% การหมักเชื้อรา H. thompsonii var. synnemotosa ในถังหมักขนาด 2 ลิตรโดยใช้อาหารเหลวสูตรมาตรฐาน ประกอบด้วย peptone 0.5 กรัม, dextrose 20 กรัม, yeast extrect 15 กรัม, KH2PO4 1.5 ????, MgSO4.7H2O 0.05 ??????? CaCl2 0.01 ?????????????? 1 ???? จะใช้เวลาเพียง 3 วัน โดยได้มวลชีวภาพอบแห้ง 14.46 กรัม/ลิตร และมีปริมาณ CFU เท่ากับ 6.73x108 CFU/กรัม การปรับปรุงสูตรอาหารเพื่อลดค่าใช้จ่าย พบว่า สูตรอาหารเหลวที่เหมาะในการเลี้ยงเชื้อราในถังหมักขนาด 2 ลิตร ประกอบด้วย urea 0.25 กรัม, Baker yeast 15 กรัม, KH2PO4 1.5 กรัม, MgSo4.7H2O 0.05 กรัม และ CaCl2 0.01 กรัม โดยจะได้น้ำหนักมวลชีวภาพแห้ง 21 กรัม/ลิตร และมีปริมาณ CFU (1.30x108 CFU/กรัม) สูงกว่าสูตรอาหารมาตรฐาน (3.20x107 CFU/กรัม) มวลชีวภาพที่ได้จากสูตรอาหารดัดแปลงนี้ จะทำให้ไรสนิมส้มในห้องปฏิบัติการเป็นโรค 67-72% ที่ระดับความเข้มข้น 1 และ 2% ???เมื่อนำไปทดสอบในสภาพไร่โดยเปรียบเทียบกับมวลชีวภาพจากอาหารธรรมชาติ พบว่า มวลชีวภาพทั้ง 2 ประเภทชักนำให้ไรเป็นโรคได้ไม่แตกต่างกัน การเก็บรักษามวลขีวภาพผสมสารพาในตู้เย็นที่อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส จะช่วยยืดอายุของเชื้อราได้ดีกว่าการเก็บรักษาที่อุณหภูมิห้อง (32-35 องศาสเซลเซียส) ในสภาพธรรมชาติเชื้อที่ฉีดพ่นบนต้นส้มโอที่ไม่มีไรสนิมส้ม สามารถเจริญเติบโตและสร้างสปอร์อยู่ได้นานถึง 35 วันหลังการฉีดพ่น โดยตรวจพบปริมาณ CFU เท่ากับ 0.44x104 CFU/มล. เมื่อนำมวลชีวภาพอบแห้งมาผสมน้ำให้มีความเข้มข้น 10% และหยดลงบนใบส้มโอ ทั้งในสภาวะที่ให้ความชื้นและไม่ให้ความชื้น จะพบว่าภายใน 6 ชั่วโมงสามารถตรวจนับสปอร์ได้ถึง 0.10-0.14x106 สปอร์/มล. เมื่อเวลาผ่านไป 36 วัน จะพบสปอร์จำนวน 3.33-4.08x106 สปอร์/มล. การศึกษาระยะเวลาที่มวลชีวภาพ (ความเข้มข้น 10%) ชักนำให้ไรสนิมส้มเป็นโรคพบว่า ภายใน 24 ชั่วโมงหลังการปล่อยไรสนิมส้มลงไปสัมผัสกับเชื้อรา จะพบว่ามีไรที่มีสปอร์ของเชื้อราติดอยู่ตามลำตัวถึง 47% และเมื่อเวลาผ่านไป 24 ชั่วโมง จะพบไรที่มีเส้นใยของเชื้อราเจริญอยู่ภายในลำตัว และเส้นใยเริ่มแทงทะลุออกสู่ภายนอกร่างกาย สารเคมีหลายชนิดที่นิยมใช้ในสวนส้มจะมีผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของเชื้อรา มาก สารเคมีที่ปลอดภัยต่อเชื้อราได้แก่ ไวเดท สารฆ่าไร เช่น โอไมท์ 20 และ เคลเทน ฮีซี จะทำให้เชื้อราชะงักการเจริญเติบโตเพียงเล็กน้อย สำหรับสารกำจัดเชื้อรา เช่น เบนเลทไอดี ไม่ควรนำมาใช้ร่วมกับผงเชื้อรา H. thompsonii var. synnemotosa เนื่องจากมีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อราโดยสิ้นเชิง

บรรณานุกรม :
อังศุมาลย์ จันทราปัตย์ , Angsumarn Chandrapatya . (2540). การพัฒนาเทคโนโลยีการหมักและรูปแบบของเชื้อรา Hirsutella thompsonii var. synnematosa เพื่อใช้ควบคุมไรศัตรูพืชในประเทศไทย.
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
อังศุมาลย์ จันทราปัตย์ , Angsumarn Chandrapatya . 2540. "การพัฒนาเทคโนโลยีการหมักและรูปแบบของเชื้อรา Hirsutella thompsonii var. synnematosa เพื่อใช้ควบคุมไรศัตรูพืชในประเทศไทย".
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
อังศุมาลย์ จันทราปัตย์ , Angsumarn Chandrapatya . "การพัฒนาเทคโนโลยีการหมักและรูปแบบของเชื้อรา Hirsutella thompsonii var. synnematosa เพื่อใช้ควบคุมไรศัตรูพืชในประเทศไทย."
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, 2540. Print.
อังศุมาลย์ จันทราปัตย์ , Angsumarn Chandrapatya . การพัฒนาเทคโนโลยีการหมักและรูปแบบของเชื้อรา Hirsutella thompsonii var. synnematosa เพื่อใช้ควบคุมไรศัตรูพืชในประเทศไทย. ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ; 2540.