ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

กลไกทางชีวเคมีและชีวโมเลกุลของหญ้าดอกขาวต้านทานสารฟีโนซาพรอป

หน่วยงาน สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : กลไกทางชีวเคมีและชีวโมเลกุลของหญ้าดอกขาวต้านทานสารฟีโนซาพรอป
นักวิจัย : ทศพล พรพรหม , Tosapon Pornprom
คำค้น : Biological sciences , BT-B-01-RG-11-4708 , Chinese sprangletop , Leptochloa chinensis L. Nees , Plant biotechnology , Plant biotechnology and related agricultural science , นาข้าว , นาหว่านน้ำตม , ฟีนอกซาพรอพ , วัชพืช , ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ , สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา , หญ้าดอกขาว
หน่วยงาน : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2549
อ้างอิง : http://www.nstda.or.th/thairesearch/node/1321
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การสำรวจพื้นที่ของเกษตรกรที่ทำนาข้าวแบบนาหว่านน้ำตมจำนวน 11 แหล่ง ในเขตสะพานสูง กรุงเทพฯ เพื่อทำการศึกษาข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับปัญหาของวัชพืชหญ้าดอกขาว (Chinese sprangletop, Leptochloa chinensis L. Nees) ที่ต้านทานต่อสารฟีนอกซาพรอพในปี พ.ศ. 2545 และ 2547 พบว่า ในปี พ.ศ. 2545 มีพื้นที่จำนวน 9 แหล่ง เกิดปัญหาของหญ้าดอกขาวต้านทานต่อสารฟีนอกซาพรอพ ในขณะที่พื้นที่อีก 2 แหล่ง ไม่พบว่ามีปัญหาหญ้าดอกขาวต้านทานต่อสารดังกล่าว จึงนำประชากรของหญ้าดอกขาวไบโอไทป์อ่อนแอและต้านทานต่อสารจากพื้นที่ดัง กล่าว มาตรวจสอบระดับของความต้านทานต่อสารฟีนอกซาพรอพในสภาพเรือนทดลอง ทำการบันทึกผลการทดลองโดยพิจารณาค่า GR50 จากการแสดงอาการความเป็นพิษ ความสูง และน้ำหนักแห้ง พบว่า หญ้าดอกขาวแสดงอาการได้รับพิษอย่างชัดเจนที่ 14 และ 21 วันหลังจากได้รับสาร ที่อัตราการใช้สาร 21.09-337.44 กรัมสารออกฤทธิ์ต่อเฮกตาร์ เมื่อพิจารณาค่าดัชนีของความต้านทานสาร พบว่า หญ้าดอกขาวไบโอไทป์ต้านทานสารมีค่าดัชนีของความต้านทานสารสูงกว่าไบโอไทป์ อ่อนแอมากถึง 10-25 เท่า นอกจากนี้ไม่พบความต้านทานสารหลายกลุ่มของหญ้าดอกขาวไบโอไทป์ต้านทานไปยัง สารออกซาไดแอสซอน โพรพานิล และควินคลอแรกซ์ ซึ่งได้แนะนำให้เกษตรกรทำการเปลี่ยนการใช้สารกำจัดวัชพืชที่มีกลไกการทำลาย ที่แตกต่างกัน ต่อมาในปี พ.ศ. 2547 ได้ทำการสำรวจปัญหาหญ้าดอกขาวต้านทานต่อสารอีกครั้งหนึ่ง พบว่า หลังจากที่มีการเปลี่ยนการใช้สารที่มีกลไกในการทำลายที่แตกต่างกัน เกษตรกรสามารถควบคุมและกำจัดหญ้าดอกขาวได้ผลเป็นที่น่าพอใจ เมื่อศึกษาลักษณะกลไกทางชีวเคมีของความต้านทานสารในหญ้าดอกขาวทั้งสองไบโอไท ป์ โดยพิจารณาจากค่า I50 พบว่า กิจกรรมของเอนไซม์ ACCase ที่เฉพาะเจาะจงต่อการยับยั้งของสารในไบโอไทป์ต้านทานมากกว่าไบโอไทป์อ่อนแอ 10 เท่า ส่งผลทำให้การทำงานของเอนไซม์ ACCase ในหญ้าดอกขาวไบโอไทป์ต้านทานมีการตอบสนองต่อสารฟีนอกซาพรอพน้อยกว่าไบโอไทป์ อ่อนแอ จากการศึกษาในครั้งนี้จะเห็นได้ว่า กลไกทางชีวเคมีของความต้านทานสารมีความสัมพันธ์กับการตอบสนองของวัชพืชที่มี ต่ออัตราความเข้มข้นของสารในระดับที่เป็นพืชทั้งต้น ทั้งนี้เนื่องจากเกิดการเปลี่ยนแปลงกิจกรรมการทำงานของเอนไซม์ ACCase ที่เป็นแบบเฉพาะเจาะจง ทำให้หญ้าดอกขาวไบโอไทป์ต้านทานสาร มีการปรับตัวของเอนไซม์เป็นแบบไม่ตอบสนอง (less sensitivity) ต่อสาร จึงทำให้ไบโอไทป์ต้านทานสารไม่ถูกยับยั้งโดยสารฟีนอกซาพรอพ เมื่อตรวจสอบลำดับเบสของยีน ACCase ในส่วนของ carboxyl transferase domain ขนาด 657 เบส ของหญ้าดอกขาว และได้ทำการจดทะเบียนใน genbank เมื่อเปรียบเทียบลำดับเบส พบว่า มีการเรียงลำดับของเบสเปลี่ยนแปลงไป 8 ตำแหน่ง เมื่อแปลรหัสเป็นกรดอะมิโนมีการเปลี่ยนแปลง 6 ชนิด ตำแหน่งที่มักจะพบการเปลี่ยนแปลงคือการเปลี่ยนจาก isoleucine ในหญ้าดอกขาวอ่อนแอต่อสาร เป็น arginine ในหญ้าดอกขาวต้านทานต่อสารที่ตำแหน่ง 1762 (เปรียบเทียบตำแหน่งจากยีน ACCase gene ของ green foxtail-AF294805) นอกจากนี้ พบว่า สารฟีนอกซาพรอพยังมีผลต่อการสะสมของ ACCase mRNA โดยทำให้ปริมาณการสะสมของ ACCase mRNA ในหญ้าดอกขาวลดลงโดยเฉพาะหญ้าดอกขาวอ่อนแอต่อสาร ซึ่งสารฟีนอกซาพรอพที่อัตรา 168.8 g ai/ha ทำให้การสะสมของ ACCase mRNA ในหญ้าดอกขาวต้านทานสารมีมากกว่าหญ้าดอกขาวอ่อนแอต่อสารอย่างเด่นชัด และปริมาณการสะสมของ ACCase mRNA นี้ คาดว่ามีผลเกี่ยวข้องต่อกิจกรรมการทำงานของเอนไซม์ ACCase ซึ่งนำไปสู่สาเหตุของการต้านทานสารฟีนอกซาพรอพในวัชพืชหญ้าดอกขาว คำสำคัญ: หญ้าดอกขาวต้านทานสารฟีนอกซาพรอพ ความต้านทานสารหลายกลุ่ม เอนไซม์ ACCase ยีน ACCase

บรรณานุกรม :
ทศพล พรพรหม , Tosapon Pornprom . (2549). กลไกทางชีวเคมีและชีวโมเลกุลของหญ้าดอกขาวต้านทานสารฟีโนซาพรอป.
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
ทศพล พรพรหม , Tosapon Pornprom . 2549. "กลไกทางชีวเคมีและชีวโมเลกุลของหญ้าดอกขาวต้านทานสารฟีโนซาพรอป".
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
ทศพล พรพรหม , Tosapon Pornprom . "กลไกทางชีวเคมีและชีวโมเลกุลของหญ้าดอกขาวต้านทานสารฟีโนซาพรอป."
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, 2549. Print.
ทศพล พรพรหม , Tosapon Pornprom . กลไกทางชีวเคมีและชีวโมเลกุลของหญ้าดอกขาวต้านทานสารฟีโนซาพรอป. ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ; 2549.