ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

ผลของภาวะเลือดเป็นกรดแบบเมตาบอลิกต่อการดูดซึมแคลเซียมในเยื่อบุลำไส้เล็กส่วนต้นของหนูขาวเพศเมีย

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : ผลของภาวะเลือดเป็นกรดแบบเมตาบอลิกต่อการดูดซึมแคลเซียมในเยื่อบุลำไส้เล็กส่วนต้นของหนูขาวเพศเมีย
นักวิจัย : นรัตถพล เจริญพันธุ์
คำค้น : เมตาบอลิก , เยื่อบุลำไส้ , เลือด , แคลเซียม
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2551
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=MRG4980003 , http://research.trf.or.th/node/2906
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

ผู้ป่วยที่มีภาวะเลือดเป็นกรดแบบเมตาบอลิกเรื้อรังจะประสบปัญหาเกี่ยวกับภาวะสมดุลแคลเซียมเป็นลบอันเนื่องมาจาการเสียแคลเซียมทางไตและ การสลายกระดูก ด้วยเหตุนี้ จึงมีการตั้งสมมติฐานว่า ร่างกายน่าจะพยายามชดเชยการสูญเสียแคลเซียมโดยการเพิ่มอัตราการดูดซึมแคลเซียมจากลำไส้ อย่างไรก็ดี สมมติฐานนี้ยังไม่ได้รับการพิสูจน์อย่างเป็นรูปธรรม อีกทั้งข้อมูลเบื้องต้นที่เคยมีผู้รายงานก่อนหน้านี้ก็ยังมีความขัดแย้งกันอยู่มาก ดังนั้น ข้าพเจ้าและคณะจึงได้วางแผนเพื่อศึกษาผลของภาวะเลือดเป็นกรดแบบเมตาลบอริกเรื้อรังต่อการดูดซึมแคลเซียมผ่านเยื่อบุผนังลำไส้เล็กส่วนต้นของ หนูขาวโดยใช้วิธีการของอูสซิ่ง (Ussing technique) หนูขาวที่ศึกษาได้รับน้ำดื่มที่ผสมสารแอมโมเนียมคลอไรด์ที่มีความเข้มข้นร้อยละ 1.5 โดยน้ำหนัก ต่อปริมาตรเป็นเวลานาน 21 วัน กลไกการขนส่งแคลเซียมที่ได้รับการศึกษาโดยละเอียดคือ การขนส่งแบบผ่านเซลล์ (transcellular active) การขนส่ง แบบไหลผ่านตามน้ำ (solvent drag-induced) และการขนส่งผ่านช่องระหว่างเซลล์แบบ “อกัมมันต์” (passive paracellular) จากการวิจัยข้าพเจ้าและคณะ พบว่า ภาวะเลือดเป็นกรดแบบเมตาบอลิกเรื้อรังที่มีค่าพีเอช 7.3 กระตุ้นการขนส่งแคลเซียมทั้งแบบผ่านเซลล์ และแบบไหลผ่านตามน้ำ แต่ไม่มีผลต่อ การขนส่งผ่านช่องระหว่างเซลล์แบบอกัมมันต์ อย่างไรก็ดีเมื่อนำเยื่อบุผนังลำไส้เล็กส่วนต้นมาสัมผัสกับสารละลายที่เป็นกรดโดยตรงซึ่งเป็นการจำลอง ภาวะเลือดเป็นกรดเฉียบพลัน กลับพบว่า ภาวะเลือดเป็นกรดเฉียบพลันลดการขนส่งแคลเซียมแบบไหลผ่านตามน้ำตามค่าพีเอช (pH) ที่ลดลง แต่ไม่มี ผลต่อการขนส่งแคลเซียมแบบผ่านเซลล์ นอกจากนี้ภาวะเลือดเป็นกรดเรื้อรังไม่มีผลต่อค่าความต้านทานของผนังเยื่อบุ (transepithelial resistance) และไม่มีผลต่อคุณสมบัติการยินยอม (permeability) ให้โซเดียม คลอไรด์ และแคลเซียมผ่านผนังเยื่อบุ ซึ่งแสดงว่าภาวะดังกล่าวไม่มีผลต่อคุณสมบัติ การจำแนกขนาดและประจุของรอยต่อระหว่างเซลล์แบบแน่น (tight junction) เนื่องจากภาวะเลือดเป็นกรดเฉียบพลันให้ผลลัพธ์ตรงข้ามกับภาวะเลือด เป็นกรดเรื้อรัง จึงมีความเป็นไปได้ว่าภาวะเลือดเป็นกรดเรื้อรังทำให้เซลล์เยื่อบุผนังลำไส้เล็กส่วนต้นปรับตัวอย่างถาวรในระดับโมลุกุล ผลการวิจัยโดย ใช้เทคนิคการเพิ่มจำนวนสารทางพันธุกรรมแบบโซ่ปฏิกิริยา (polymerase chain reaction) พบว่า ภาวะเลือดเป็นกรดเรื้อรังเพิ่มระดับการแสดงออกของ ยีนที่เกี่ยวกับการขนส่งแบบไหลผ่านตามน้ำ ได้แก่ ?1-subunit ของโปรตีน Na+/K+ -ATPase, zonula occludens-1 (ZO-1), occluding, claudin-2, -3, -6, -8, -11, -12, -14, -19 และ -22 และยังเพิ่มระดับการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวกับการขนส่งแบบผ่านเซลล์ คือ transient receptor potential vanilloid family Ca2+ channels (TRPV) ชนิดที่ 5 และ 6 ตลอดจน plasma membrane Ca2+ -ATPase ชนิด 1b (PMCA1b) ผลการตรวจเลือดของสัตว์ที่ได้รับ น้ำดื่มที่ผสมแอมโมเนียมคลอไรด์พบว่า ความเข้มข้นแคลเซียมสุทธิในพลาสมา ความเข้มข้นแคลเซียมอิสระ และความเข้มข้นแมกนีเซียมอิสระมีค่า เพิ่มขึ้น แต่ตรวจไม่พบการเปลี่ยนแปลงของระดับพาราธัยรอยด์ฮอร์โมน และวิตามินดีในซีรั่ม ผลการวิจัยทั้งหมดสรุปได้ว่า ภาวะเลือดเป็นกรดแบบ เมตาบอลิกเรื้อรังนาน 21 วันส่งผลต่อสมดุลแคลเซียมของหนูขาว โดยกระตุ้นการแสดงออกของยีนเป็นจำนวนมากในเซลล์เยื่อบุผนังลำไส้เล็กส่วนต้น และทำให้อัตราการดูดซึมแคลเซียมด้วยกลไกแบบผ่านเซลล์ และแบบไหลตามน้ำสูงขึ้น ข้อมูลเหล่านี้สามารถนำไปใช้ต่อยอดเพื่อศึกษาและพัฒนายา หรือวิธีการให้แคลเซียมเสริมเพื่อบรรเทาภาวะสมดุลแคลเซียมผิดปกติในผู้ป่วยที่มีภาวะเลือดเป็นกรดแบบเมตาบอริกเรื้อรัง

บรรณานุกรม :
นรัตถพล เจริญพันธุ์ . (2551). ผลของภาวะเลือดเป็นกรดแบบเมตาบอลิกต่อการดูดซึมแคลเซียมในเยื่อบุลำไส้เล็กส่วนต้นของหนูขาวเพศเมีย.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
นรัตถพล เจริญพันธุ์ . 2551. "ผลของภาวะเลือดเป็นกรดแบบเมตาบอลิกต่อการดูดซึมแคลเซียมในเยื่อบุลำไส้เล็กส่วนต้นของหนูขาวเพศเมีย".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
นรัตถพล เจริญพันธุ์ . "ผลของภาวะเลือดเป็นกรดแบบเมตาบอลิกต่อการดูดซึมแคลเซียมในเยื่อบุลำไส้เล็กส่วนต้นของหนูขาวเพศเมีย."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2551. Print.
นรัตถพล เจริญพันธุ์ . ผลของภาวะเลือดเป็นกรดแบบเมตาบอลิกต่อการดูดซึมแคลเซียมในเยื่อบุลำไส้เล็กส่วนต้นของหนูขาวเพศเมีย. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2551.