ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การศึกษาคุณสมบัติของเซลล์ประสาทที่สร้างจากเซลล์ต้นกำเนิดจากไขกระดูก

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การศึกษาคุณสมบัติของเซลล์ประสาทที่สร้างจากเซลล์ต้นกำเนิดจากไขกระดูก
นักวิจัย : นิพัญจน์ อิศรเสนา ณ อยุธยา
คำค้น : epigenetics , mesenchymal stem cells , neurons , NRSE ds RNA , transdifferentiation , เซลล์ต้นกำเนิดเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน , เซลล์ประสาท
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2550
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=MRG4880178 , http://research.trf.or.th/node/2145
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ได้มีรายงานจำนวนไม่น้อยที่แสดงให้เห็นว่าเซลล์ต้นกำเนิดเนื้อเยื่อเกี่ยวพันสามารถกลายไปเป็นเซลล์ที่มีคุณสมบัติคล้ายเซลล์ประสาทได้ เนื่องจากการเพาะเลี้ยงเซลล์ต้นกำเนิดระบบประสาทในผู้ใหญ่ทำได้ลำบากและจำเป็นต้องอาศัยการผ่าตัดสมองเพื่อที่จะได้เซลล์ตั้งต้นมาเพาะเลี้ยง ในขณะที่เซลล์ต้นกำเนิดเนื้อเยื่อเกี่ยวพันแยกและเพาะเลี้ยงได้ง่ายจากตัวผู้ป่วยทำให้มีข้อได้เปรียบสำหรับการนำไปใช้ปลูกถ่ายให้กับตัวเอง อย่างไรก็ดีแม้ถึงปัจจุบันก็ยังเป็นที่ถกเถียงว่าเซลล์คล้ายเซลล์ประสาทที่สร้างจากเซลล์ต้นกำเนิดเนื้อเยื่อเกี่ยวพันมีคุณสมบัติเหมือนเซลล์ประสาทพอที่จะทำงานแทนเซลล์ประสาทจริงได้หรือไม่ หรือสิ่งที่พบเป็นเพียงสิ่งแปลกปลอมจากการเพาะเลี้ยงเซลล์ระยะยาวในหลอดทดลอง เนื่องจากรายงานส่วนใหญ่ที่แสดงให้เห็นว่าเซลล์ต้นกำเนิดเนื้อเยื่อเกี่ยวพันสามารถกลายไปเป็นเซลล์ประสาทนั้นใช้จากการแสดงออกของยีนที่พบจำเพาะในเซลล์ประสาทเป็นหลักฐานสนับสนุนสำคัญ เราจึงศึกษากลไกที่ยีนเปล่านี้ถูกควบคุมในเซลล์ต้นกำเนิดเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน ในรายงานนี้เราแสดงให้เห็นว่าเซลล์ต้นกำเนิดเนื้อเยื่อเกี่ยวพันมีการแสดงออกของ RNA สายคู่ต่อ neuron restrictive silencer element (NRSE) ที่โดยทั่วไปพบเฉพาะในระบบประสาท ปริมาณของ NRSE dsRNA นั้นถูกกระตุ้นโดย retinoic acid ซึ่งเป็นสารที่นิยมใช้ในการกระตุ้นเซลล์ต้นกำเนิดเนื้อเยื่อเกี่ยวพันให้กลายเป็นเซลล์ประสาท เมื่อเพิ่มการแสดงออกของ NRSE dsRNAในเซลล์ต้นกำเนิดเนื้อเยื่อเกี่ยวพันพบว่าเหนี่ยวนำให้ยีนจำเพาะในเซลล์ประสาทหลายยีนที่เป็นเป้าหมายของ NRSF เช่น mash1, synaptophysin และ Na1.2 ไวต่อการกระตุ้นมากขึ้น โดย NRSE dsRNA ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทาง epigenetics ในยีนเหล่านี้ใกล้เคียงกับการใช้ TSA แสดงว่ายีนกลุ่มที่ไวต่อการกระตุ้นในเซลล์ต้นกำเนิดเนื้อเยื่อเกี่ยวพันนี้ถูกควบคุมยับยั้งโดย histone deacetylation ซึ่งแตกต่างจากในเซลล์ fibroblast ซึ่งยีนเหล่านี้ถูกยับยั้งอย่างถาวรกว่าโดย DNA methylation โดยสรุปรายงานฉบับนี้แสดงให้เห็นกลไกที่ทำให้เซลล์ต้นกำเนิดเนื้อเยื่อเกี่ยวพันมีการแสดงออกของยีนที่พบในเซลล์ประสาทได้ง่ายกว่าเซลล์ทั่วไป อย่างไรก็ดีเนื่องจากการแสดงออกของยีนเหล่านี้ยังไม่เป็นไปตามขั้นตอนการพัฒนาปกติ จำเป็นต้องมีการศึกษาต่อไปก่อนเซลล์นี้จะสามารถนำมาใช้แทนเซลล์ประสาทได้จริง During the past few years there have been a number of reports showing that cell with neural characteristics can be generated from mesenchymal stem cells(MSCs). Because adult neural stem cells are hard to obtained and difficult to cultured, the possibility of using MSCs as a source for autologous neural transplantation is appealing, clinically. However, even now it is still debatable whether mesenchymal stem cells truly harbour the potential to be converted into functional neuron or it is an artifact of cell under long-term culture. Since in most reports suggesting neural transdifferentiation of MSCs depend on the expressions of neuron-specific genes, we studied how these neural genes are regulated in msc. In this study we showed that neuron restrictive silencer element (NRSE) dsRNA, which was previously described to be specific to the central nervous system and act to counter the repressive effect of REST on many neural specific genes, is present in MSC. Expression of NRSE dsRNA was induced with retinoic acid, a common reagent used in neural induction protocol. Overexpression of NRSE dsRNA in MSCs resulted in hypersensitivity of many neuron-specific REST target genes, such as MASH1, synaptophysin, and sodium channel Na1.2 to subsequent induction. In MSCs, these set of genes appear to be suppressed by action of histone deacetylation, which can be reversed by NRSE dsRNA, or TSA, instead of DNA methylation, a more permanent epigenetic change found in fibroblasts. Taken together, our findings explain how several neural-specific genes can be detected in MSCs.

บรรณานุกรม :
นิพัญจน์ อิศรเสนา ณ อยุธยา . (2550). การศึกษาคุณสมบัติของเซลล์ประสาทที่สร้างจากเซลล์ต้นกำเนิดจากไขกระดูก.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
นิพัญจน์ อิศรเสนา ณ อยุธยา . 2550. "การศึกษาคุณสมบัติของเซลล์ประสาทที่สร้างจากเซลล์ต้นกำเนิดจากไขกระดูก".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
นิพัญจน์ อิศรเสนา ณ อยุธยา . "การศึกษาคุณสมบัติของเซลล์ประสาทที่สร้างจากเซลล์ต้นกำเนิดจากไขกระดูก."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2550. Print.
นิพัญจน์ อิศรเสนา ณ อยุธยา . การศึกษาคุณสมบัติของเซลล์ประสาทที่สร้างจากเซลล์ต้นกำเนิดจากไขกระดูก. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2550.