ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

กายวิภาคและความผันแปรของท่อตับอ่อนในคนไทยกับการ ประยุกต์ใช้ทางคลีนิก

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : กายวิภาคและความผันแปรของท่อตับอ่อนในคนไทยกับการ ประยุกต์ใช้ทางคลีนิก
นักวิจัย : จุมพล วิลาศรัศมี
คำค้น : -
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2539
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=41997
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษาตับอ่อนจากผู้เสียชีวิต 50 ราย ที่ไม่มี ความผิดปกติของโรคทางเดินน้ำดีและตับอ่อน พบว่าค่า เฉลี่ยความยาวของตับอ่อนคือ 15.17 เซนติเมตร ซึ่งมี ขนาดเล็กกว่ารายงานอื่น ๆ แบบแผนของบริการท่อทางเดิน น้ำดีที่ผ่านตับอ่อน พบบ่อยที่สุดเป็นชนิดที่ท่อน้ำดีผ่าน ลึกลงไปและถูกคลุมโดยเนื้อตับอ่อนโดยรอบ ซึ่งยากต่อ การเข้าไปทำการผ่าตัดท่อน้ำดีบริเวณนี้ การศึกษานี้ยังพบ ว่าอุบัติการณ์ของการไม่มีท่อตับก่อนรอง (accessory pancreatic duct) สูงกว่าการศึกษาอื่น ๆ คือ พบถึง 42 เปอร์เซนต์ ซึ่งการไม่มีท่อตับอ่อนรองอาจเกี่ยว เนื่องถึงการเกิดแผลในลำไส้เล็กส่วนต้นและการเกิดตับ อ่อนอักเสบจากนิ่วในทางเดินน้ำดี การศึกษานี้ใช้วิธีฉีด สีเมธิลีนบลู (Methylene Blue) เป็นอัตราที่น้อยกว่าวิธี การศึกษาอื่นซึ่งพบได้ระหว่าง 40-70 เปอร์เซนต์ อุบัติการณ์ของการเปิดร่วมกันของท่อปลายทางเดินน้ำดี และท่อตับอ่อน (common channel) ในการศึกษานี้คือ 74 เปอร์เซนต์ และค่าเฉลี่ยของความยาวท่อร่วมนี้คือ 8.2 มิลลิเมตร ซึ่งยาวกว่าการศึกษาอื่น ๆ มุมระหว่าง ท่อทางเดินน้ำดีและท่อตับอ่อนที่มาเปิดร่วมกันในการ ศึกษานี้พบว่า เป็นมุมแหลมกว่าการศึกษาอื่น ๆ ค่าเฉลี่ย ของมุมนี้คือ 36.35 องศา การศึกษานี้ได้พบแบบแผนของ ส่วนปลายของท่อน้ำดีและท่อตับอ่อนที่เปิดเข้าสู่ลำไส้เล็ก 4 แบบแผนคือ แบบแรกเป็นแบบที่มีการเปิดร่วมกันของ ทั้งสองท่อซึ่งแยกย่อยเป็นชนิดที่ท่อร่วมสั้น (1.5-10 มิลลิเมตร) พบได้ 52 เปอร์เซนต์ และชนิดที่ท่อร่วมยาว (มากกว่า 10 มิลลิเมตร) พบได้ 22 เปอร์เซนต์ แบบที่สองเป็นแบบที่ท่อร่วมมีความยาวน้อยกว่า 1.5 มิลลิเมตร ซึ่งถือว่าไม่มีท่อร่วม พบได้ 10 เปอร์เซนต์ แบบที่สามเป็นชนิดที่ท่อทั้งสองเปิดแยกกันแต่อยู่ในตุ่ม เดียวกัน พบได้ 10 เปอร์เซนต์ แบบที่สี่เป็นแบบที่ท่อ ทั้งสองเปิดแยกต่างบริเวณกัน พบได้ 6 เปอร์เซนต์ ความรู้ของกายวิภาคบริเวณนี้ได้ถูกนำมาประยุกต์ใช้ ทางคลินิคคือ 1) การลดโอกาสที่จะเกิดภาวะตับอ่อนอักเสบ หลังจากการฉีดสีเพื่อศึกษาท่อทางเดินน้ำดีและท่อตับอ่อน ผ่านรูเปิดทางลำไส้เล็ก (Endoscopic retrograde cholangiopancreaticography) 2) การแปรผลที่ ถูกต้องของการตรวจท่อน้ำดี โดยการฉีดสีระหว่าง ผ่าตัด (Intraoperative cholangiography) 3) ความ ปลอดภัยและความเพียงพอในการตัดกล้ามเนื้อหูรูด บริเวณ ลำไส้เล็กของท่อร่วมทางเดินน้ำดีและท่อตับอ่อน 4) การ สนับสนุนสมมุติฐานของการเกิดภาวะโป่งพองของท่อน้ำดี แต่กำเนิด (Choledochal cyst) ว่ามีสาเหตุมาจากความ ผิดปกติในการเปิดร่วมกันของท่อน้ำดีและต่อตับอ่อน (Anomalous pancreaticobiliary duct) 5) อธิบาย ความสัมพันธ์ของความผิดปกติในการเปิดร่วมกันของท่อทาง เดินน้ำดีและตับอ่อนกับการเกิดมะเร็งของถุงน้ำดี, มะเร็ง ของท่อทางเดินน้ำดีและนิ่วในทางเดินน้ำดี 6) โต้แย้ง ทฤษฎีที่ว่า การเปิดร่วมกันของท่อทางเดินน้ำดีและท่อ ตับอ่อน ก่อให้เกิดตับอ่อนอักเสบที่มีสาเหตุมาจากนิ่วใน ทางเดินน้ำดี (Common channel Theory) ตำแหน่งของท่อตับอ่อนหลัก (Main pancreatic duct) บริเวณ 1 เซนติเมตรไปทางขวาจากเส้นเลือด superior mesenteric ส่วนใหญ่จะอยู่ด้านหลัง (84 เปอร์เซนต์) และด้านบน (54 เปอร์เซนต์) โดยมีระยะห่างเฉลี่ย 0.96 เซนติเมตรจากขอบด้านหน้า และ 1.55 เซนติเมตรจากขอบ ด้านบนของตับอ่อน ส่วนบริเวณ 1 เซนติเมตรไปทางซ้ายของ เส้นเลือด superior mesenteric พบว่าท่อตับอ่อนหลัก ส่วนใหญ่จะอยู่ด้านหน้า (66 เปอร์เซนต์) และด้านบน (50 เปอร์เซนต์) โดยมีระยะเฉลี่ย 0.74 เซนติเมตรจากขอบ ด้านหน้า และ 1.74 เซนติเมตรจากขอบด้านบนของตับอ่อน ตำแหน่งต่าง ๆ นี้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการผ่าตัดที่ เกี่ยวเนื่องกับท่อตับอ่อน เช่น การตัดตับอ่อนออกร่วมกับ ลำไส้เล็กส่วนต้น (Pancreatoduodenectomy), การตัดตับ อ่อนออก (Pancreatectomy), การผ่าตัดที่ช่วยให้น้ำตับ อ่อนระบายได้ดีในโรคตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง, การรักษาของ ภาวะที่ตับอ่อนได้รับอันตราย

บรรณานุกรม :
จุมพล วิลาศรัศมี . (2539). กายวิภาคและความผันแปรของท่อตับอ่อนในคนไทยกับการ ประยุกต์ใช้ทางคลีนิก.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
จุมพล วิลาศรัศมี . 2539. "กายวิภาคและความผันแปรของท่อตับอ่อนในคนไทยกับการ ประยุกต์ใช้ทางคลีนิก".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
จุมพล วิลาศรัศมี . "กายวิภาคและความผันแปรของท่อตับอ่อนในคนไทยกับการ ประยุกต์ใช้ทางคลีนิก."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2539. Print.
จุมพล วิลาศรัศมี . กายวิภาคและความผันแปรของท่อตับอ่อนในคนไทยกับการ ประยุกต์ใช้ทางคลีนิก. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2539.