ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

ฟ้อนไทยทรงดำ

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : ฟ้อนไทยทรงดำ
นักวิจัย : เอื้อมพร เนาว์เย็นผล
คำค้น : THAI SONGDAM , DANCE
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2538
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=1082538000945
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษาเรื่องไทยทรงดำมีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะศึกษาถึงรูปแบบวิธีการฟ้อน แบบดั้งเดิม ณ จังหวัดเพชรบุรี พ.ศ. 2536 - 2538 และเปรียบเทียบการฟ้อนที่ ปรากฎอยู่ในปัจจุบันใน 4 จังหวัดคือ เพชรบุรี ราชบุรี นครปฐม และสุพรรณบุรี โดยการศึกษาจากข้อมูลที่เป็นเอกสารการวิจัย จากการสัมภาษณ์ การสังเกต และ ปฏิบัติด้วยตนเอง ผลจากการวิจัยพบว่า ฟ้อนไทยทรงดำเป็นการฟ้อนตามประเพณีที่ปฏิบัติทอดกัน มา โดยชาวไทยทรงดำ ณ จังหวัดเพชรบุรี เป็นเวลากว่า 200 ปี การฟ้อนเป็นส่วน หนึ่งในประเพณีอิ้นคอน ซึ่งเป็นเทศกาลแห่งความสนุกสนานหลังฤดูกาลเก็บเกี่ยว ที่จัด ขึ้นในช่วงเดือนห้าและเดือนหกของทุก ๆ ปี ช่วงเทศกาลนี้ชาวไทยทรงดำในแต่ละท้องถิ่นจะแต่งกายด้วยชุดพื้นบ้านอันสวยงาม เพื่อมาพบปะสังสรรค์กัน ณ ลานช่วง และมีการละเล่นที่เรียกว่า อิ้นคอน คือการโยนลูกค้อนให้แก่กันระหว่างหนุ่มสาว ลูกคอนนี้ ทำด้วยถุงผ้า ข้างในบรรจุด้วยเมล็ดนุ่นหรือเมล็ดมะขามทำพู่ห้อยให้ดูสวยงาม มีเชือก ยาวสำหรับจับเหวี่ยงโยนระหว่างที่มีการเล่นคอนจะมีการฟ้อน แอ่วลาว เซิ้งลำแคน และการขับลำ โดยมีแคนเป็นดนตรีประกอบการเล่นสลับกันไป การฟ้อนไทยทรงดำดังกล่าวพบว่ามี 2 แบบคือ การฟ้อนแบบดั้งเดิมและ การฟ้อนแบบปัจจุบันลักษณะท่าฟ้อนแบบดั้งเดิมนั้นในแต่ละท้องถิ่นจะมีลักษณะเหมือนกันโดยมีลักษณะเด่นของการเคลื่อนไหวร่างกาย 6 ส่วน คือ 1. การใช้เท้า มี 2 ลักษณะคือ การย่ำเท้าและการก้าวเท้า การก้าวเท้ามี 5 วิธีได้แก่ ก้าวย่าง ก้าว ไขว้ ก้าวลากเท้า ก้าวเขยิบเท้า และก้าวยั้งเท้า 2. การใช้ขามี 2 ลักษณะคือ การงอขา และการนั่งยอง ๆ 3. การใช้ลำตัวมี 3 ลักษณะคือ ลำตัวตั้งตรง ลำตัว เอนไปด้านหลัง และลำตัวเอนไปด้านข้าง 4. การใช้มือ มี 7 ลักษณะได้แก่ ม้วนมือ ช้อนมือ ไขว้มือ ควงมือ โฉบมือ ตักมือ และมือปัดป้อง 5. การใช้แขนมี 2 ลักษณะ ได้แก่ ตั้งวงสูง ตั้งวงต่ำ 6. การใช้สะโพก โดยมีลักษณะเด่นคือ การทรงตัวโดยยืน ย่อเข่าโย้ตัวฟ้อน การนั่งยอง ๆ ฟ้อนในลักษณะจ้ำติดดิน สำหรับการฟ้อนจะขึ้นอยู่ กับทำนองเพลง 4 เพลง ตามลำดับ คือ 1. แคนช้า หรือแคนเดิน 2. แคนเร็ว หรือแคนแล่น 3. แคนแกร หรือแคนกะแล่ 4. แคนเวียงหรือแคนเยิบ แคนเดิน เปรียบเสมือนหนุ่มสาวสร้างความคุ้นเคยซึ่งกันและกัน แคนแล่นเปรียบเสมือนหนุ่ม สาวเล้าโลมและสาวหลบหลีก แคนกะแล่เปรียบเสมือนหนุ่มสาวสมัครสมานในรสรัก แคนเยิบเปรียบเสมือนชายหญิงที่แสดงถึงความสุขสมหวังในความรัก ส่วนการฟ้อน แบบปัจจุบันอาศัยรูปแบบการฟ้อนดั้งเดิมอยู่บ้าง แต่จะประยุกต์ขึ้นใหม่ตามสภาพแวดล้อม และการเปลี่ยนแปลงทางสังคมในแต่ละท้องถิ่นของกลุ่มชนไทยทรงดำ

บรรณานุกรม :
เอื้อมพร เนาว์เย็นผล . (2538). ฟ้อนไทยทรงดำ.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
เอื้อมพร เนาว์เย็นผล . 2538. "ฟ้อนไทยทรงดำ".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
เอื้อมพร เนาว์เย็นผล . "ฟ้อนไทยทรงดำ."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2538. Print.
เอื้อมพร เนาว์เย็นผล . ฟ้อนไทยทรงดำ. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2538.