ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การวิจัยเชิงสังเคราะห์เกี่ยวกับมาตรฐานการผลิตสินค้าปลานิล ตลอดห่วงโซ่เพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ความปลอดภัยอาหาร

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การวิจัยเชิงสังเคราะห์เกี่ยวกับมาตรฐานการผลิตสินค้าปลานิล ตลอดห่วงโซ่เพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ความปลอดภัยอาหาร
นักวิจัย : เยาวภา ไหวพริบ
คำค้น : ปลานิล , อาหาร
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2557
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG5520057 , http://research.trf.or.th/node/8585
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

สินค้าปลานิลที่ผลิตในประเทศไทย มีสัดส่วนจากวิธีการเพาะเลี้ยงแบบบ่อดิน และกระชัง คิดเป็น 99.1% และ 0.9% ตามลำดับ สัดส่วนกำลังการผลิตตามรูปแบบการเลี้ยงแบบยังชีพ และแบบพาณิชย์ คิดเป็น 2.1% และ 97.9% ตามลำดับ โดยมีสัดส่วนจำนวนฟาร์มเกษตรกรที่เลี้ยงแบบยังชีพ และแบบพาณิชย์คิดเป็น 91.3% และ 8.7% ตามลำดับ ผลผลิตสินค้าปลานิลส่วนใหญ่ได้จากรูปแบบการเลี้ยงแบบพาณิชย์ และ แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ 1)สินค้าปลานิลที่ผลิตเพื่อส่งออก คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 10% พบว่ามีการเข้าสู่ มาตรฐานด้านคุณภาพและความปลอดภัยอาหารระดับสากล แต่ยังพบปัญหาการขาดแคลนวัตถุดิบปลานิลที่มี คุณภาพที่ผ่านการรับรองมาตรฐานเพื่อใช้เป็นวัตถุดิบในการแปรรูป 2) สินค้าปลานิลที่ผลิตเพื่อบริโภค ภายในประเทศ คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 90% ซึ่งยังพบปัญหากลิ่นโคลน และการตกค้างของยาสัตว์และ สารเคมี รวมทั้งยังไม่มีข้อมูลและแผนการกำกับดูแลสินค้าปลานิลทั้งก่อนและหลังออกตลาดของหน่วยงาน ภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ผลการวิเคราะห์ข้อมูลการเข้าสู่มาตรฐานของสินค้าปลานิล มาตรฐานแบ่งเป็น 2 ช่วง ได้แก่ มาตรฐานที่เกี่ยวกับการผลิตปลานิล และมาตรฐานที่เกี่ยวกับปลานิลหลังการจับ พบว่าในทุกลำดับห่วงโซ่ สินค้าปลานิลมีความพร้อมของมาตรฐานรองรับอยู่แล้ว ในส่วนมาตรฐานที่เกี่ยวกับการผลิตปลานิล มาตรฐาน ที่มีอยู่จัดเป็นมาตรฐานสมัครใจ และมีหลายระดับตั้งแต่ระดับองค์กร ระดับชาติ และระดับสากล พบว่าฟาร์ม เกษตรกรที่เลี้ยงแบบพาณิชย์มีสัดส่วนค่อนข้างต่ำในการเข้าสู่มาตรฐานขั้นปลอดภัยฟาร์ม และมาตรฐานการ ปฏิบัติทางการประมงที่ดีของกรมประมง คือ 28.2% และ 2.2% ตามลำดับ งานวิจัยนี้ได้สังเคราะห์ ข้อเสนอแนะเชิงพัฒนาในการขับเคลื่อนการสร้างมาตรฐานตลอดห่วงโซ่สินค้าปลานิลและการนำไปสู่การ ปฏิบัติ ได้แก่ 1) เกณฑ์มาตรฐานขั้นต่ำ เพื่อผลักดันเกษตรกรให้เข้าสู่มาตรฐาน โดยเกณฑ์มาตรฐานขั้นต่ำที่ ควรเป็นมาตรฐานบังคับ คือมาตรฐานขั้นปลอดภัยฟาร์มของกรมประมง ประกอบด้วยมาตรฐานขั้นปลอดภัย ฟาร์มเพาะพันธุ์และอนุบาลสัตว์น้ำ และ มาตรฐานขั้นปลอดภัยฟาร์มเลี้ยงสัตว์น้ำ ซึ่งผลจากการสัมภาษณ์โดย ใช้แบบสอบถามทุกกลุ่มเห็นด้วยและคาดว่าจะสามารถปฏิบัติตามข้อกำหนดได้หากมีการบังคับใช้ โดยการเข้า สู่เกณฑ์มาตรฐานขั้นต่ำควรเริ่มจากเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่เลี้ยงแบบพาณิชย์ ที่มีเนื้อที่เฉลี่ย(ไร่ต่อ ฟาร์ม) มากกว่า 7 ไร่ขึ้นไป ทั้งนี้ผลจากการสัมภาษณ์โดยใช้แบบสอบถามทุกกลุ่มเห็นด้วยและคาดว่าจะ สามารถปฏิบัติตามข้อกำหนดได้หากมีการบังคับใช้ 2) ยกระดับความรู้ความเข้าใจเรื่องมาตรฐานคุณภาพและ ความปลอดภัยสินค้าปลานิลแก่ผู้เกี่ยวข้องในห่วงโซ่สินค้าปลานิลเพื่อผลักดันการพัฒนามาตรฐาน 3) จัดตั้ง กองทุนปลานิลเพื่อเป็นหน่วยงานที่ช่วยเหลือและแก้ปัญหาเกี่ยวกับสินค้าปลานิลตลอดห่วงโซ่การผลิต 4) ยกระดับการผลิตสินค้าปลานิลแบบครบวงจรเพื่อผลักดันผู้ผลิตสินค้าปลานิลให้เข้าสู่มาตรฐานระดับสากล และ 5) การวิจัยและพัฒนาสินค้าปลานิลเพื่อเพิ่มผลผลิต ลดต้นทุน พัฒนามาตรฐาน และส่งเสริมการสร้าง มูลค่าเพิ่มสินค้าปลานิล The production of Nile tilapia (Oreochromis niloticus) in Thailand from aquaculture ponds, and cages were reported 99.1% and 0.9% in proportion respectively. Nile tilapia farming ranges from rural subsistence farming to commercial fish farming, representing 2.1% and 97.9% in production capacity, and 91.3 and 8.7% in no. of farm registered respectively. The Nile tilapia production yield mostly resulted from the commercial fish farming and could be divided into two groups: 1) Fish products produced for export, approximately 10%, were highly recognized to meet the international food safety and quality standard requirements despite the shortage of certified raw materials for use as processing raw materials. 2) Fish products produced for domestic consumption, approximately 90%, with the foul odor and food safety issues, including the residues of veterinary drugs and chemicals were reported occasionally despite no data and safety monitoring plan available by an authorized government agency. Regarding the standards through tilapia supply chain, the standards are available for all the chain activities, and could be divided into two sections; that is, standards available for farming section, and for post-harvest section. For farming section, all the existing standards are voluntary at the departmental, national and international levels. At present, the commercial tilapia farms were certified by Farm Safety Level (SL) standard and Good Agricultural Practice (GAP) standard authorized by the Department of Fisheries, Ministry of Agriculture and Co-operatives at 28.2% and 2.2%, respectively. In order to achieve the standard implantation through the tilapia supply chain, the present study revealed the research synthesis-oriented guildlines include 1) The minimum requirements, which should be mandatory, was the Farm Safety Level (SL) for hatchery and nursery, and aquaculture farms. The minimum requirements should be firstly enforced to commercial fish farming with the average area (rai per farm) more than 7. The outcome of the interview using a questionnaire, all groups had the same opinion, and expected tilapia farmers to comply with all requirements. 2) Raise up awareness about standards and tilapia product safety through the supply chain 3) Tilapia Fund Agency establishment in order to help and resolve problems with the tilapia through the supply chain 4) The integrated tilapia farming model to achieve international standards, and 5) The research and development in order to increase productivity, reduce cost, develope standards, and promote value added tilapia products.

บรรณานุกรม :
เยาวภา ไหวพริบ . (2557). การวิจัยเชิงสังเคราะห์เกี่ยวกับมาตรฐานการผลิตสินค้าปลานิล ตลอดห่วงโซ่เพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ความปลอดภัยอาหาร.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
เยาวภา ไหวพริบ . 2557. "การวิจัยเชิงสังเคราะห์เกี่ยวกับมาตรฐานการผลิตสินค้าปลานิล ตลอดห่วงโซ่เพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ความปลอดภัยอาหาร".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
เยาวภา ไหวพริบ . "การวิจัยเชิงสังเคราะห์เกี่ยวกับมาตรฐานการผลิตสินค้าปลานิล ตลอดห่วงโซ่เพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ความปลอดภัยอาหาร."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2557. Print.
เยาวภา ไหวพริบ . การวิจัยเชิงสังเคราะห์เกี่ยวกับมาตรฐานการผลิตสินค้าปลานิล ตลอดห่วงโซ่เพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ความปลอดภัยอาหาร. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2557.