ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

กระบวนการและรูปแบบการจัดการพื้นที่ริมโขงเพื่อความมั่นคงทางอาหารของบ้านปากลา ตำบลนาโพธิ์กลาง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : กระบวนการและรูปแบบการจัดการพื้นที่ริมโขงเพื่อความมั่นคงทางอาหารของบ้านปากลา ตำบลนาโพธิ์กลาง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี
นักวิจัย : จันทรา ธนะวัฒนาวงศ์
คำค้น : อาหาร , อุบลราชธานี , แม่น้ำโขง
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2553
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG51E0055 , http://research.trf.or.th/node/5995
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

โครงการวิจัยกระบวนการและรูปแบบการจัดการพืน้ ที่ริมโขงเพื่อความมั่นคงทางอาหารของบ้านปากลา ตำบลนาโพธิ์กลาง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี โดยมีวัตถุประสงค์ (1.) เพื่อศึกษาวิถีชีวิต และการใช้ประโยชน์จากน้ำโขง ทรัพยากรรอบชุมชนจากอดีตถึงปัจจุบัน (2.)เพื่อศึกษามูลค่าทางเศรษฐกิจและแนวโน้มการปรับตัวของชุมชนต่อการพัฒนาของรัฐ (3.) เพื่อกระตุ้นให้ชุมชนเกิด ความตระหนักถึงคุณค่าของวิถีชีวิตริมฝั่งแม่น้ำโขงในฐานะที่เป็ นฐานทรัพยากรเพื่อความมั่นคงทางอาหารของชุมชน (4.) เพื่อศึกษาการมีส่วนร่วมของชุมชนและองค์กรต่างๆ ต่อการจัดการทรัพยากรชุมชน ในการดำรงความมั่นคงทางอาหารที่ยั่งยืนภายใต้มิติทางสังคม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมของชุมชน งานวิจัยที่มีเป้าหมายในการรวบรวมและจัดระบบองค์ความรู้ที่ชุมชนใช้สำหรับการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอันเป็นแนวทางในการสร้างความมั่นคงทางอาหารของชุมชนเอง เพื่อประโยชน์ด้านการวางแผนจัดการทรัพยากรของชุมชนที่กำลังตกอยู่ภายใต้สถานการณ์การคุมคามอย่างหนักหน่วงจากกิจกรรมการพัฒนา โดยในการวิจัยได้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์ในลักษณะ กลุ่ม และสัมภาษณ์รายบุคคล การจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ข้อมูล การศึกษาดูงาน รวมทัง้ การร่วมตรวจสอบข้อมูลความถูกต้องของงานวิจัยโดยชุมชน ผลการศึกษามีรายละเอียดโดยสรุปดังนี ในส่วนของฐานทรัพยากรที่เป็นปัจจัยในการหล่อเลีย้ งชุมชนปากลา ได้แก่ 1) แม่น้ำโขง (แหล่งหาปลา) 2) พื้นที่ริมโขง (ทำการเกษตรในช่วงหน้าแล้ง/น้ำลด) 3) พืน้ ที่เทิงโขง (ทำเกษตรในพืน้ ที่ราบ)4) ป่ า (แหล่งหน่อไม้ เห็ด) รวมถึงการเลีย้ งสัตว์ (วัว-ควาย) หมุนเวียนตามฤดูกาลในพืน้ ที่ริมโขงพืน้ ที่เทิงโขง และพืน้ ที่ป่า รูปแบบการจัดการพืน้ ที่ทัง้ ในแม่น้ำโขง และบริเวณพืน้ ที่ริมโขง พบว่าการจัดการพืน้ ที่ทัง้ สองแหล่ง ปรากฏอยู่ในระบบลวงในแม่น้ำ โขง และระบบมูนมรดกบริเวณพืน้ ที่ริมโขง ซึ่งรูปแบบการจัดการพืน้ ที่ของปากลา อาศัยกระบวนการสนทนาระหว่างกันในกรณีที่เกิดปัญหาพิพาทของพืน้ ที่ รวมทัง้ ยังใช้กระบวนการสืบทอดมรดกจากบรรพบุรุษที่เคารพและไว้เนือ้ เชื่อใจระหว่างของคนในชุมชน แม้ว่าการแข่งขันทางเศรษฐกิจจะเข้มข้นขึน้ จากอดีต แต่การใช้ทรัพยากรและการจัดการพืน้ ที่ยังคงรูปแบบที่ตกทอดมาจากคนรุ่นก่อน โดยมิต้องอาศัยการบัญญัติกฎระเบียบระหว่างสมาชิกในชุมชนแต่อย่างไร อย่างไรก็ตาม ภาวะปัจจุบันที่ชุมชนได้รับผลกระทบทัง้ จากสภาพพืน้ ที่ของชุมชนที่ทับซ้อนกับเขตอุทยานแห่งชาติผาแต้ม ตลอดจนการสร้างเขื่อนบนแม่น้ำโขงในประเทศจีนก็เริ่มส่งผลให้ระดับน้ำโขงขึน้ ลงผิดธรรมชาติกระทบต่อระบบการทำเกษตรในพืน้ ที่ริมโขง ขณะเดียวกันการผลักดันให้มีการก่อสร้างเขื่อนบ้านกุ่มบริเวณบ้านท่าล้ง ส่งผลให้ข้อมูลฐานทรัพยากรในชุมชนจะเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างกระบวนการจัดการพืน้ ที่ที่สอดรับกับวิถีชีวิตของชุมชนเป็นสำคัญ การตระหนักศักยภาพในการพึ่งพาตนเองของชุมชนภายใต้ทรัพยากรธรรมชาติที่มีในชุมชนและวิถีการดำรงชีวิตภายใต้มิติทางสังคม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมของชุมชน รวมถึงสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงที่กำลังเกิดขึน้ คณะวิจัยจึงได้ร่วมกับชุมชนในการพัฒนากระบวนการจัดการพืน้ ที่ในส่วนของพืน้ ที่เทิงโขงที่ยังไม่มีความชัดเจนในการระบุพืน้ ที่การใช้ประโยชน์ของชุมชน โดยอาศัยแนวคิด “โฉนดชุมชน” ซึ่งกำลังก่อรูปกระบวนการสร้างการมีส่วนร่วมจากชุมชน เพื่อสร้างหลักประกันทางด้านความมั่นคงทางอาหารให้แก่ชุมชนปากลาจากการเปลี่ยนแปลงบริบทของการพัฒนาในอนาคต

บรรณานุกรม :
จันทรา ธนะวัฒนาวงศ์ . (2553). กระบวนการและรูปแบบการจัดการพื้นที่ริมโขงเพื่อความมั่นคงทางอาหารของบ้านปากลา ตำบลนาโพธิ์กลาง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
จันทรา ธนะวัฒนาวงศ์ . 2553. "กระบวนการและรูปแบบการจัดการพื้นที่ริมโขงเพื่อความมั่นคงทางอาหารของบ้านปากลา ตำบลนาโพธิ์กลาง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
จันทรา ธนะวัฒนาวงศ์ . "กระบวนการและรูปแบบการจัดการพื้นที่ริมโขงเพื่อความมั่นคงทางอาหารของบ้านปากลา ตำบลนาโพธิ์กลาง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2553. Print.
จันทรา ธนะวัฒนาวงศ์ . กระบวนการและรูปแบบการจัดการพื้นที่ริมโขงเพื่อความมั่นคงทางอาหารของบ้านปากลา ตำบลนาโพธิ์กลาง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2553.