ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การศึกษาด้านการตลาดของบรรจุภัณฑ์ผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูประยะที่ 1

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การศึกษาด้านการตลาดของบรรจุภัณฑ์ผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูประยะที่ 1
นักวิจัย : เรนัส เสริมบุญสร้าง
คำค้น : บรรจุภัณฑ์ , ผลิตภัณฑ์ , แปรรูป
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2549
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG43N0012 , http://research.trf.or.th/node/5563
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

เกษตรกรส่วนใหญ่มีฐานะยากจนและมีรายได้ไม่เพียงพอต่อการครองชีพ ซึ่งเกษตรกรเหล่านี้ได้พยายามช่วยเหลือตนเองโดยผลิตผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูป เพื่อจำหน่ายเป็นรายได้เสริมแก่ตนเองและครอบครัว เพื่อให้สามารถเลี้ยงตนเองได้ ในขณะเดียวกันภาครัฐบาลก็ได้สนับสนุนและส่งเสริมกิจกรรมการผลิตดังกล่าว เพื่อเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่ผลิตภัณฑ์และเป็นการช่วยเพิ่มรายได้จากการจำหน่ายให้แก่เกษตรกร ด้วยเหตุนี้คณะผู้วิจัยจึงเห็นถึงความสำคัญในการวิจัยเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูป เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาใช้เป็นข้อมูลเบื่องต้นในการวิเคราะห์ถึงศักยภาพทางการตลาดของผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปในเขตภาคเหนือตอนบน ทั้งทางด้านความต้องการของผู้บริโภค ช่องทางการจัดจำหน่าย และการผลิตของผู้ประกอบการที่เป็นกลุ่มแม่บ้านเกษตรกร รวมทั้งศึกษาปัญหาและข้อจำกัดทางด้านการตลาด เพื่อนำไปสู่การตัดสินใจในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ โดยเรียงลำดับความสำคัญตามศักยภาพของผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูป รวมถึงศึกษาคุณลักษณะของบรรจุภัณฑ์สำหรับผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปที่เป็นที่ต้องการของผู้บริโภค ผู้จัดจำหน่าย และผู้ผลิต ในสินค้าเป้าหมายแต่ละชนิด ข้อมูลที่ได้รับดังกล่าวเป็นข้อมูลพื้นฐานทางการตลาดสำหรับผู้ประกอบการจะได้นำไปใช้ในการพัฒนาการผลิตและการตลาดให้สามารถตอบสนองต่อความต้องการของตลาดและคนกลางในช่องทางการจัดจำหน่ายได้ดีขึ้น โดยในเขตภาคเหนือตอนบนมีผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปจำนวนมาก แต่การศึกษาในครั้งนี้ไม่สามารถที่จะศึกษาได้ทั้งหมด เนื่องมาจากความจำกัดด้านเวลาและงบประมาณ ดังนั้นจึงกำหนดขอบเขตในการศึกษาครั้งนี้ โดยมุ่งศึกษาผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปประเภทอาหาร 5 ชนิดได้แก่ เครื่องดื่มสมุนไพร ผลิตภัณฑ์ปลาน้ำจืด ข้าวกล้อง กระเทียมดอง และกล้วยอบ/กล้วยฉาบโดยได้ทำการสำรวจและเก็บข้อมูลจากผู้ผลิต ซึ่งได้กำหนดขอบเขตเฉพาะกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรเพื่อให้ตรงกับวัตถุประสงค์ในการช่วยแก้ปัญหาความยากจนของเกษตรกร นอกจากนั้นยังสำรวจข้อมูลจากร้านค้าปลีก และผู้บริโภค เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบในการพิจารณาวิธีการพัฒนาอีกด้วย การเก็บข้อมูล ได้สำรวจข้อมูลจากผู้ผลิต ซึ่งเป็นกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรที่มีการผลิตสินค้าเกษตรแปรรูปทั้ง 5 ชนิด ในจังหวัดเชียงใหม่และลำพูน ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ ถึงเดือนเมษายนพ.ศ. 2543 จำนวนทั้งสิ้น 14 ราย สำรวจข้อมูลจากร้านค้าปลีกในจังหวัดเชียงใหม่และลำพูนในช่วงเดือนมีนาคม ถึงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2543 จำนวนทั้งสิ้น 26 ราย และสำรวจข้อมูลจากผู้บริโภคและนักท่องเที่ยวในจังหวัดเชียงใหม่และลำพูน ในช่วงเดือนเมษายน พ.ศ. 2543 โดยใช้แบบสอบถามที่สมบูรณ์จำนวนทั้งสิ้น 315 ชุด จากผลการวิจัยพบว่า จากการเปรียบเทียบศักยภาพทางการตลาดของผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปภาคเหนือตอนบนทั้ง 5 ชนิด โดยมุ่งเน้นให้น้ำหนักในส่วนข้อมูลที่ได้รับจากผู้บริโภคมากที่สุดพบว่าผลิตภัณฑ์ที่มีศักยภาพสูงสุดโดยเรียงลำดับได้ดังนี้ คือ (1) เครื่องดื่มสมุนไพร (2) กล้วยอบ/กล้วยฉาบ (3) ข้าวกล้อง (4) กระเทียมดอง และ (5) ผลิตภัณฑ์ปลาน้ำจืด ปัญหาและข้อจำกัดทางด้านการตลาดในด้านของผู้บริโภคพบว่า ผู้บริโภคหาซื้อผลิตภัณฑ์ของกลุ่มแม่บ้านได้ยากไม่ทราบแหล่งที่ซื้อได้เป็นประจำ ต้องรองเฉพาะช่วงมีงานเทศกาลหรืองานแสดงสินค้าเกษตรส่วนในด้านของคนกลาง ร้านค้าปลีก พบว่าไม่มีผลิตภัณฑ์วางจำหน่ายอย่างต่อเนื่อง และเมื่อนำสินค้ามาวางจำหน่ายแล้วไม่มาติดตามหรือเก็บสินค้าที่เหลือค้าง และบรรจุภัณฑ์ไม่สวยงาม ส่วนในด้านของผู้ผลิตกลุ่มแม่บ้านเกษตรกร ตระหนักถึงปัญหาด้านผลิตภัณฑ์และวัตถุดิบ ปัญหาด้านราคาจำหน่ายสินค้า ปัญหาด้านการจัดจำหน่าย ปัญหาด้านการประชาสัมพันธ์ ปัญหาด้านกระบวนการผลิต ปัญหาด้านบุคลากร ปัญหาด้านการแข่งขัน ปัญหาด้านเงินทุน ส่วนปัญหาด้านบรรจุภัณฑ์ ผู้ผลิตคำนึงถึงน้อยที่สุด ผลการศึกษาถึงลักษณะบรรจุภัณฑ์ที่เป็นที่ต้องการของผู้บริโภค ผู้ผลิต และผู้จัดจำหน่ายควรพัฒนาให้สามารถระบุรายละเอียดสินค้า เช่น คุณสมบัติ วิธีการใช้งาน คุณค่าสารอาหารส่วนผสม มีการแสดงถึงการรับรองคุณภาพ และลักษณะเด่นเฉพาะ นอกจากนั้นควรมีการแสดงวันที่ผลิตและวันหมดอายุไว้อย่างชัดเจนอีกด้วย ส่วนในเรื่องของราคาสำหรับผลิตภัณฑ์ ถึงแม้ว่าผู้บริโภคให้ความสำคัญแก่ราคาถูก แต่มีประเด็นที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญแก่ราคาเหมาะสมกับคุณภาพ ดังนั้นหากผู้ผลิตสามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ดูดีมีคุณค่าในสายตาของผู้บริโภคได้ ผู้บริโภคก็พร้อมที่จะจ่ายในราคาที่สูงขึ้น และหากผู้ผลิตสามารถที่จะสร้างให้ผลิตภัณฑ์ของตนเองมีความเด่นแตกต่างจากผลิตภัณฑ์ประเภทเดียวกันที่ผลิตโดยผู้ผลิตอื่นๆ ก็จะทำให้ผู้บริโภคเห็นถึงคุณค่าของผลิตภัณฑ์ดังกล่าวได้ชัดเจนยิ่งขึ้น ดังนั้นนอกเหนือจากการพัฒนาด้านบรรจุภัณฑ์ให้มีคุณภาพแล้ว การสร้างจุดเด่นให้แก่ผลิตภัณฑ์ เช่น การมีส่วนผสมพิเศษที่ตรงกับความต้องการของผู้บริโภค หรือการมีส่วนผสมที่มาจากวัตถุดิบที่มีคุณภาพสูง ก็จะทำให้ผลิตภัณฑ์ดูมีคุณภาพในสายตาของผู้บริโภคอีกด้วย การสื่อความหมายผลิตภัณฑ์อาหารแปรรูปนั้น ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับความเป็นธรรมชาติ โดยเฉพาะการใช้บรรจุภัณฑ์ที่แสดงถึงความเป็นธรรมชาติ ซึ่งการรับรู้ของผู้บริโภคในด้านบรรจุภัณฑ์ที่แสดงถึงความเป็นธรรมชาติ คือ สีใสมองเห็นภายในได้ หรืออาจใช้สีเขียวทั้งอ่อนและแก่ ในการสื่อความเป็นธรรมชาติของผลิตภัณฑ์

บรรณานุกรม :
เรนัส เสริมบุญสร้าง . (2549). การศึกษาด้านการตลาดของบรรจุภัณฑ์ผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูประยะที่ 1.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
เรนัส เสริมบุญสร้าง . 2549. "การศึกษาด้านการตลาดของบรรจุภัณฑ์ผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูประยะที่ 1".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
เรนัส เสริมบุญสร้าง . "การศึกษาด้านการตลาดของบรรจุภัณฑ์ผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูประยะที่ 1."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2549. Print.
เรนัส เสริมบุญสร้าง . การศึกษาด้านการตลาดของบรรจุภัณฑ์ผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูประยะที่ 1. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2549.